9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül, anlam karışıklığını önlemek için kullanılmıştır?
A) Yaşlı, doktora muayene olmak için gitti.
B) Çocuk, parkta oynuyordu.
C) Genç, adamın yanına yaklaştı.
D) O, filmi çok beğenmiş.
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda virgülün önemli bir kullanım amacını, yani "anlam karışıklığını önleme" işlevini inceleyeceğiz. Türkçede bazı kelimeler, cümledeki yerine ve virgülün kullanımına göre farklı anlamlara gelebilir. Virgül, bu tür durumlarda cümlenin doğru anlaşılmasını sağlar.
- Anlam Karışıklığını Önleyen Virgül Kullanımı Nedir?
- Bir kelimenin, kendisinden sonra gelen kelimeyle sıfat tamlaması oluşturmasını engellemek veya bir zamirin sıfat olarak algılanmasını önlemek için kullanılır. Böylece, cümlenin öznesi veya temel öğesi netleşir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Yaşlı, doktora muayene olmak için gitti.
- Bu cümlede virgül olmasaydı, yani "Yaşlı doktora muayene olmak için gitti" şeklinde yazılsaydı, iki farklı anlam ortaya çıkabilirdi:
- 1. Anlam: Yaşlı bir kişi, bir doktora muayene olmak için gitti. (Burada "Yaşlı" kelimesi cümlenin öznesidir.)
- 2. Anlam: Birisi, yaşlı olan bir doktora muayene olmak için gitti. (Burada "Yaşlı" kelimesi "doktor" kelimesinin sıfatı olurdu.)
- Virgül ("Yaşlı,"), "Yaşlı" kelimesinin cümlenin öznesi olduğunu ve bir kişiyi ifade ettiğini açıkça belirtir. Böylece anlam karışıklığı önlenmiş olur. Bu, virgülün anlam karışıklığını önleme işlevinin en belirgin örneklerinden biridir.
- B) Çocuk, parkta oynuyordu.
- Bu cümlede virgül, özneyi (Çocuk) vurgulamak veya yüklemden ayırmak için kullanılmıştır. Ancak burada bir anlam karışıklığı söz konusu değildir. "Çocuk" kelimesi, virgül olmasa da "parkta" kelimesiyle bir sıfat tamlaması oluşturmaz veya farklı bir anlama gelmez. Cümle, "Çocuk parkta oynuyordu" şeklinde de aynı anlama gelir.
- C) Genç, adamın yanına yaklaştı.
- Bu seçenekte de A seçeneğine benzer bir durum vardır. Virgül olmasaydı ("Genç adamın yanına yaklaştı"), iki farklı anlam ortaya çıkabilirdi:
- 1. Anlam: Genç bir kişi, bir adamın yanına yaklaştı. (Burada "Genç" kelimesi cümlenin öznesidir.)
- 2. Anlam: Birisi, genç olan adamın yanına yaklaştı. (Burada "Genç" kelimesi "adam" kelimesinin sıfatı olurdu.)
- Virgül, "Genç" kelimesinin özne olduğunu belirterek anlam karışıklığını önler. Bu da anlam karışıklığını önleyen bir kullanımdır. Ancak soruda en net ve yaygın örneklerden biri A seçeneğinde verilmiştir.
- D) O, filmi çok beğenmiş.
- Buradaki virgül, "o" zamirinin kendisinden sonra gelen kelimeyle karıştırılmasını (örneğin "o film" gibi bir sıfat tamlaması oluşturmasını) engellemek için kullanılmıştır. Yani "o" zamirinin, işaret sıfatı olan "o" ile karışmasını önler. Bu da bir anlam karışıklığını önleme durumudur ancak A seçeneğindeki "isim-sıfat" karışıklığına göre farklı bir bağlamdadır ve genellikle zamirlerden sonra kullanılır.
Yukarıdaki açıklamalara göre, A seçeneğindeki virgülün kullanımı, "yaşlı" kelimesinin bir sıfat mı yoksa cümlenin öznesi olan bir isim mi olduğu konusundaki anlam karışıklığını doğrudan ve en belirgin şekilde önlemektedir.
Cevap A seçeneğidir.
