9. Sınıf Tek Nicel Değişkenli Veriye Dayalı İstatistiksel Araştırmalarda Bağlam Nedir? Test 1

Belediye, şehirdeki trafik yoğunluğunu azaltmak için toplu taşıma kullanımını teşvik eden bir kampanya başlatmış ve kampanyanın etkisini ölçmek için ana arterlerdeki araç sayılarını kaydetmiştir.
Bu araştırmada bağlam aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ana arterlerdeki araç sayıları
B) Toplu taşıma kullanım oranları
C) Şehirdeki trafik yoğunluğunu azaltma çabası
D) Kampanya maliyetleri

Sevgili öğrenciler, bu tür soruları çözerken öncelikle "bağlam" kelimesinin ne anlama geldiğini iyi anlamamız gerekiyor. Bağlam, bir olayın, durumun veya araştırmanın içinde bulunduğu genel çerçeveyi, arka planı veya ana amacı ifade eder. Yani, "Bu araştırma neden yapılıyor? Hangi büyük resmin bir parçası?" sorusunun cevabıdır.

• Adım 1: Araştırmanın Amacını Belirleme

  Soruyu dikkatlice okuduğumuzda, belediyenin "şehirdeki trafik yoğunluğunu azaltmak için toplu taşıma kullanımını teşvik eden bir kampanya başlattığını" görüyoruz. Araştırma ise bu "kampanyanın etkisini ölçmek" için yapılıyor. Dolayısıyla, bu araştırmanın temel amacı, belediyenin trafik yoğunluğunu azaltma çabasının bir parçasıdır.

• Adım 2: Seçenekleri Bağlam Tanımıyla Karşılaştırma

  Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve hangisinin araştırmanın genel çerçevesini veya ana amacını en iyi yansıttığını bulalım:

  • A) Ana arterlerdeki araç sayıları: Bu, kampanyanın etkisini ölçmek için toplanan bir veri türüdür, yani bir ölçümdür. Bağlam değil, araştırmanın bir parçasıdır.
  • B) Toplu taşıma kullanım oranları: Bu da kampanyanın hedeflerinden biri veya ölçülebilecek bir başka veri türüdür. Ancak araştırmanın genel çerçevesi veya ana nedeni değildir.
  • C) Şehirdeki trafik yoğunluğunu azaltma çabası: İşte bu! Belediye, trafik yoğunluğunu azaltmak gibi büyük bir hedef için bu kampanyayı başlatmış ve bu araştırmayı yapıyor. Bu çaba, kampanyanın ve dolayısıyla araştırmanın varlık nedenidir, yani genel bağlamıdır. Araştırma, bu büyük çabanın bir parçası olarak kampanyanın ne kadar işe yaradığını anlamak için yapılıyor.
  • D) Kampanya maliyetleri: Kampanyanın finansal boyutuyla ilgilidir. Araştırmanın neden yapıldığı veya hangi genel soruna çözüm aradığı ile doğrudan ilgili değildir.
• Adım 3: Doğru Bağlamı Seçme

  Araştırma, belediyenin "şehirdeki trafik yoğunluğunu azaltma çabası" kapsamında başlatılan bir kampanyanın etkisini ölçmek için yapıldığına göre, bu çaba araştırmanın ana bağlamını oluşturur. Diğer seçenekler ya ölçüm araçlarıdır ya da araştırmanın genel amacından farklı detaylardır.

Cevap C seçeneğidir.