Sevgili öğrenciler, bu soru, Kurtuluş Savaşı dönemindeki Doğu Cephesi'nde kazanılan zaferlerin diplomatik sonuçlarını ve Türkiye'nin doğu sınırının nasıl şekillendiğini anlamamız için çok önemli.
- Doğu Cephesi'ndeki Mücadele: Kurtuluş Savaşı'nda Doğu Cephesi, Kazım Karabekir Paşa komutasındaki ordumuzun Ermenistan'a karşı kazandığı zaferlerle açıldı. Bu zaferler, TBMM Hükümeti'nin uluslararası alandaki ilk siyasi başarısını getirdi.
- Gümrü Antlaşması (A seçeneği): 3 Aralık 1920'de Ermenistan ile imzalanan Gümrü Antlaşması, TBMM Hükümeti'nin imzaladığı ilk uluslararası antlaşmadır. Bu antlaşma ile Doğu Cephesi'ndeki savaş sona ermiş ve Türkiye'nin doğu sınırının bir kısmı çizilmiştir. Ancak bu, tüm doğu sınırı için kesinlik kazandıran antlaşma değildi.
- Moskova Antlaşması (B seçeneği): 16 Mart 1921'de TBMM Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında imzalanan Moskova Antlaşması, Gümrü Antlaşması'nı teyit etmiş ve Türkiye'nin kuzeydoğu sınırını Sovyet Rusya ile belirlemiştir. Bu antlaşma, Türkiye'nin uluslararası alanda tanınmasında önemli bir adımdı ancak yine de tüm doğu sınırı için nihai ve kesin bir çözüm değildi.
- Kars Antlaşması (C seçeneği): 13 Ekim 1921'de TBMM Hükümeti ile Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri arasında, Sovyet Rusya'nın katılımıyla imzalanan Kars Antlaşması, Türkiye'nin doğu sınırını kesin olarak belirlemiştir. Bu antlaşma, Gümrü ve Moskova antlaşmalarının tamamlayıcısı niteliğindedir ve bugünkü doğu sınırımızın büyük ölçüde çizildiği belgedir. Bu antlaşma ile Doğu Cephesi'ndeki sınır sorunları tamamen çözüme kavuşmuştur.
- Lozan Antlaşması (D seçeneği): 24 Temmuz 1923'te imzalanan Lozan Barış Antlaşması, yeni Türk devletinin uluslararası alanda tanınmasını sağlayan ve Türkiye'nin batı ve güney sınırlarını büyük ölçüde belirleyen antlaşmadır. Ancak Lozan Antlaşması, Doğu Cephesi'nde daha önce Kars Antlaşması ile kesinleşmiş olan doğu sınırını yeniden ele almamıştır. Doğu sınırı, Lozan'dan önce Kars Antlaşması ile zaten kesinleşmişti.
Bu bilgiler ışığında, Doğu Cephesi'nde yapılan savaşlar sonucu Türkiye'nin doğu sınırının kesinlik kazandığı antlaşma Kars Antlaşması'dır.
Cevap C seçeneğidir.
