Wilson İlkeleri'nin uygulanması konusunda ABD Senatosu'nun gösterdiği tutum aşağıdakilerden hangisidir?
A) İlkeleri ve Milletler Cemiyeti'ni reddetme
B) İlkeleri tamamen kabul etme
C) İlkeleri genişleterek uygulama
D) İlkeleri sadece Avrupa için kabul etme
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soru, I. Dünya Savaşı sonrası uluslararası ilişkilerde önemli bir dönüm noktası olan Wilson İlkeleri ve ABD'nin bu ilkelere karşı takındığı tutum hakkındadır. Şimdi adım adım bu konuyu inceleyelim:
- Wilson İlkeleri'nin Amacı: ABD Başkanı Woodrow Wilson tarafından I. Dünya Savaşı'nın sona ermesinin ardından kalıcı bir dünya barışı sağlamak amacıyla ortaya konan 14 maddelik bir plan bütünüdür. Bu ilkeler arasında açık diplomasi, denizlerde serbestlik, silahsızlanma, sömürgelerin adil düzenlenmesi, ulusların kendi kaderini tayin hakkı ve en önemlisi, gelecekteki savaşları önlemek için bir "Milletler Cemiyeti" kurulması fikri yer alıyordu.
- Milletler Cemiyeti'nin Önemi: Wilson'ın en çok üzerinde durduğu ve barışın garantisi olarak gördüğü madde, uluslararası bir örgüt olan Milletler Cemiyeti'nin kurulmasıydı. Bu cemiyet, üye devletler arasındaki anlaşmazlıkları barışçıl yollarla çözmeyi ve kolektif güvenliği sağlamayı amaçlıyordu.
- ABD Senatosu'nun Tutumu: Başkan Wilson, bu ilkeleri ve Milletler Cemiyeti'ni içeren Versay Barış Antlaşması'nı ABD Senatosu'nun onayına sundu. Ancak Senato'da, özellikle Cumhuriyetçi senatörler arasında güçlü bir muhalefet vardı. Bu muhalefetin temel nedenleri şunlardı:
- Egemenlik Endişesi: Senatörler, Milletler Cemiyeti'ne katılmanın ABD'nin egemenliğini kısıtlayacağından ve ülkeyi Avrupa'daki çatışmalara sürükleyeceğinden endişe ediyorlardı. Özellikle Cemiyet Misakı'nın 10. maddesi (üyelerin birbirlerinin toprak bütünlüğünü ve siyasi bağımsızlığını koruma taahhüdü), ABD'nin Kongre onayı olmaksızın savaşa girmesine neden olabileceği düşüncesiyle büyük tepki çekti.
- İzolasyonizm: I. Dünya Savaşı'nın getirdiği yorgunluk ve kayıplar sonrası ABD'de güçlü bir izolasyonist (yalnızcılık) eğilim vardı. Halk ve siyasetçiler, Avrupa'nın sorunlarından uzak durarak kendi iç meselelerine odaklanmayı tercih ediyordu.
- Sonuç: Tüm bu endişeler ve muhalefet sonucunda, ABD Senatosu Versay Barış Antlaşması'nı onaylamadı. Bu durum, ABD'nin Milletler Cemiyeti'ne katılmaması ve dolayısıyla Wilson İlkeleri'nin uygulanmasında önemli bir rol oynamaması anlamına geliyordu. Kendi başkanı tarafından ortaya atılan bu ilkeler ve Cemiyet, ABD'nin desteğini alamadı.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) İlkeleri ve Milletler Cemiyeti'ni reddetme: ABD Senatosu, Versay Antlaşması'nı onaylamayarak hem Wilson İlkeleri'nin temel uygulama aracı olan Milletler Cemiyeti'ni hem de dolaylı olarak bu ilkelerin küresel çapta uygulanmasını reddetmiş oldu. Bu, tarihi gerçeklerle örtüşmektedir.
- B) İlkeleri tamamen kabul etme: Senato'nun antlaşmayı onaylamaması, tamamen kabul etmediğini açıkça göstermektedir.
- C) İlkeleri genişleterek uygulama: Senato, ilkeleri genişletmek yerine, onları uygulamayı reddetmiştir.
- D) İlkeleri sadece Avrupa için kabul etme: Senato'nun tutumu, Avrupa'ya yönelik özel bir kabulden ziyade, ABD'nin uluslararası angajmanlardan genel olarak uzak durma isteğiyle ilgiliydi.
Bu bilgiler ışığında, ABD Senatosu'nun Wilson İlkeleri'nin uygulanması konusunda gösterdiği tutum, ilkeleri ve Milletler Cemiyeti'ni reddetme yönünde olmuştur.
Cevap A seçeneğidir.
