5. "Bir kişinin hayatını, yaptığı işleri, eserlerini ayrıntılı ve tarafsız bir şekilde anlatan yazı türüdür. Edebiyat, sanat, siyaset gibi alanlarda tanınmış kişilerin hayatları bu türde ele alınır."
Yukarıda tanımı verilen metin türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Otobiyografi
B) Anı
C) Biyografi
D) Günlük
Sevgili öğrenciler, bu soruda bize bir metin türünün tanımı verilmiş ve bizden bu tanıma uyan seçeneği bulmamız isteniyor. Şimdi tanımı dikkatlice inceleyelim ve seçenekleri tek tek değerlendirelim:
- Tanımın Analizi:
- "Bir kişinin hayatını, yaptığı işleri, eserlerini ayrıntılı ve tarafsız bir şekilde anlatan yazı türüdür." Bu ifade, bir başkasının hayatının objektif bir bakış açısıyla ele alındığını gösteriyor. "Ayrıntılı" olması, doğumundan ölümüne veya belirli bir döneme kadar geniş bir zaman dilimini kapsadığını belirtir. "Tarafsız" olması ise yazarın kendi duygularını veya yorumlarını katmadan, gerçeklere bağlı kalarak yazması gerektiğini vurgular.
- "Edebiyat, sanat, siyaset gibi alanlarda tanınmış kişilerin hayatları bu türde ele alınır." Bu kısım ise genellikle önemli ve bilinen şahsiyetlerin konu edildiğini belirtir.
- Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A) Otobiyografi: Bir kişinin kendi hayatını anlattığı yazı türüdür. Tanımda "bir kişinin hayatını anlatan" denilse de, "tarafsız" olma şartı otobiyografi için zordur çünkü kişi kendi hayatını anlatırken tamamen tarafsız kalmakta zorlanabilir. Ayrıca tanım, bir başkasının hayatını anlatma ihtimalini de içerir. Bu nedenle tam olarak uymuyor.
- B) Anı (Hatıra): Bir kişinin yaşadığı veya tanık olduğu önemli olayları, belirli bir zaman dilimini veya dönemi kendi bakış açısıyla anlattığı yazı türüdür. Hayatın tamamını değil, belirli kesitlerini ele alır ve genellikle sübjektiftir. Tanımdaki "ayrıntılı ve tarafsız bir şekilde hayatını" ifadesine tam olarak uymuyor.
- C) Biyografi: Bir kişinin (genellikle tanınmış bir şahsiyetin) hayatını, eserlerini, başarılarını, başkası tarafından, ayrıntılı ve tarafsız bir şekilde kaleme alındığı yazı türüdür. Tanımdaki tüm özellikler (bir kişinin hayatı, ayrıntılı, tarafsız, tanınmış kişiler) biyografi türüne mükemmel bir şekilde uymaktadır.
- D) Günlük: Bir kişinin yaşadığı olayları, duygu ve düşüncelerini günü gününe yazdığı kişisel notlardır. Genellikle yayımlanmak amacıyla yazılmaz ve hayatın tamamını değil, anlık kesitleri içerir. Tarafsızlık özelliği taşımaz, tamamen kişisel ve sübjektiftir. Bu nedenle tanıma uygun değildir.
Yukarıdaki değerlendirmeler ışığında, verilen tanımın tüm özelliklerini karşılayan metin türü Biyografi'dir.
Cevap C seçeneğidir.
