Metin türleri KPSS Test 1

8. "Yazar, bu eserinde toplumsal bir sorunu ele alırken olayları ve karakterleri kurgulayarak anlatmış, okuyucuyu hem düşündürmeyi hem de eğlendirmeyi amaçlamıştır."
Bu açıklama aşağıdaki metin türlerinden hangisine aittir?

A) Roman
B) Makale
C) Deneme
D) Fıkra

Sevgili öğrenciler, bu soruyu doğru bir şekilde çözmek için verilen metin türü açıklamasındaki anahtar ifadelere dikkat etmemiz gerekiyor. Şimdi adım adım inceleyelim:

• Açıklamayı Anlama: Verilen açıklamada "Yazar, bu eserinde toplumsal bir sorunu ele alırken olayları ve karakterleri kurgulayarak anlatmış, okuyucuyu hem düşündürmeyi hem de eğlendirmeyi amaçlamıştır" deniyor.
• Anahtar İfadeyi Belirleme: Bu açıklamadaki en önemli kısım "olayları ve karakterleri kurgulayarak anlatmış" ifadesidir. "Kurgulamak", gerçek olmayan, yazarın hayal gücüyle oluşturduğu olaylar ve kişileri yaratmak demektir. Bu, bir metnin edebi ve kurmaca (fiction) bir tür olduğunu gösterir.
• Seçenekleri Değerlendirme:
  • A) Roman: Roman, geniş bir zaman dilimini kapsayan, olayları ve karakterleri yazarın hayal gücüyle kurgulayarak anlattığı uzun soluklu edebi bir türdür. Toplumsal sorunları ele alabilir, okuyucuyu düşündürür ve aynı zamanda olay örgüsüyle eğlendirir. Bu tanım, verilen açıklamayla birebir uyuşmaktadır.
  • B) Makale: Makale, bilimsel veya güncel bir konuda bilgi vermek, bir düşünceyi kanıtlamak amacıyla yazılan, nesnel ve ciddi bir yazı türüdür. Olay ve karakter kurgusu içermez.
  • C) Deneme: Deneme, yazarın herhangi bir konu hakkındaki kişisel görüşlerini, düşüncelerini kesin yargılara varmadan, samimi bir üslupla anlattığı bir yazı türüdür. Kurgusal olay ve karakterlere yer vermez.
  • D) Fıkra: Fıkra (köşe yazısı), güncel bir olay veya konu hakkında yazarın kişisel görüşlerini, esprili ve öznel bir dille anlattığı kısa yazı türüdür. Kurgusal olay ve karakterler barındırmaz.
• Sonuca Ulaşma: "Olayları ve karakterleri kurgulayarak anlatma" özelliği, doğrudan kurmaca metin türlerine işaret eder. Seçenekler arasında bu özelliği taşıyan ve aynı zamanda toplumsal bir sorunu ele alıp düşündürme ve eğlendirme amacı güden tek tür romandır.

Cevap A seçeneğidir.