"Bu kitap çok sürükleyici ve etkileyiciydi." cümlesi nitel bir anlatım iken, "Bu kitap 250 sayfadır ve 15 bölümden oluşmaktadır." cümlesi nicel bir anlatımdır.
Buna göre aşağıdaki cümlelerden hangisi nitel anlatıma örnektir?
A) Şiir 4 kıtadan oluşmaktadır
B) Romanın baskı sayısı 5'tir
C) Hikaye oldukça duygusal ve dokunaklıdır
D) Kitap 2020 yılında basılmıştır
Sevgili öğrenciler,
Bu soruda bizden nitel anlatıma örnek olan cümleyi bulmamız isteniyor. Öncelikle nitel ve nicel anlatımın ne anlama geldiğini hatırlayalım:
- Nitel Anlatım: Varlıkların veya durumların özelliklerini, niteliklerini, nasıl olduklarını, duygu ve düşünceleri ifade eden anlatım türüdür. Sayılarla ifade edilemez, ölçülemez. Daha çok "nasıl?" sorusuna cevap verir ve kişisel yorumlar içerir.
- Nicel Anlatım: Varlıkların veya durumların sayılabilen, ölçülebilen, miktar belirten özelliklerini ifade eden anlatım türüdür. Sayısal veriler içerir. Daha çok "ne kadar?", "kaç tane?", "ne zaman?" gibi somut sorulara cevap verir.
Şimdi sorudaki örneği inceleyelim:
- "Bu kitap çok sürükleyici ve etkileyiciydi." cümlesi, kitabın özelliklerini (sürükleyici, etkileyici) anlatır. Bunlar ölçülemez, kişisel yorumlardır. Bu yüzden nitel bir anlatımdır.
- "Bu kitap 250 sayfadır ve 15 bölümden oluşmaktadır." cümlesi, kitabın sayfa sayısını (250) ve bölüm sayısını (15) verir. Bunlar sayılarla ifade edilen, ölçülebilen özelliklerdir. Bu yüzden nicel bir anlatımdır.
Bu bilgiler ışığında seçenekleri tek tek değerlendirelim:
- A) Şiir 4 kıtadan oluşmaktadır: Burada "4 kıta" ifadesi, şiirin sayısal bir özelliğini belirtir. Kaç kıta olduğu sayılabilir. Bu nedenle nicel bir anlatımdır.
- B) Romanın baskı sayısı 5'tir: "5" sayısı, romanın kaç kez basıldığını gösteren ölçülebilir bir veridir. Bu nedenle nicel bir anlatımdır.
- C) Hikaye oldukça duygusal ve dokunaklıdır: "Duygusal" ve "dokunaklı" kelimeleri, hikayenin okuyucuda bıraktığı etkiyi, hikayenin niteliğini ve özelliğini anlatır. Bunlar sayılarla ifade edilemez, ölçülemez, kişiden kişiye değişebilen yorumlardır. Bu nedenle nitel bir anlatımdır.
- D) Kitap 2020 yılında basılmıştır: "2020 yılı" ifadesi, kitabın ne zaman basıldığına dair somut, sayısal bir zaman bilgisidir. Bu da ölçülebilir bir veridir. Bu nedenle nicel bir anlatımdır.
Görüldüğü gibi, sadece C seçeneği bir varlığın (hikayenin) özelliklerini, niteliklerini ve uyandırdığı duyguyu sayısal olmayan bir şekilde ifade etmektedir.
Cevap C seçeneğidir.
