Duyulan (Öğrenilen) geçmiş zaman eki (-miş) Test 1

1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde duyulan (öğrenilen) geçmiş zaman eki (-mış, -miş, -muş, -müş) kullanılmıştır?

A) Dün akşam kitap okuyacak.
B) Yarın sinemaya gidecekmiş.
C) Geçen hafta sınav olmuşlar.
D) Her gün aynı yoldan yürüyor.

Sevgili öğrenciler, bu soruda bizden duyulan (öğrenilen) geçmiş zaman ekini (-mış, -miş, -muş, -müş) doğru kullanan cümleyi bulmamız isteniyor. Duyulan geçmiş zaman, bir eylemin geçmişte yapıldığını başkasından duyma, öğrenme veya sonradan fark etme anlamı katan bir zaman kipidir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Dün akşam kitap okuyacak.

  Bu cümlede fiil "okuyacak"tır. "-acak, -ecek" ekleri gelecek zaman ekleridir. Eylem henüz gerçekleşmemiştir, gelecekte yapılacağı belirtilmektedir. Bu nedenle duyulan geçmiş zaman kullanılmamıştır.

• B) Yarın sinemaya gidecekmiş.

  Bu cümlede fiil "gidecekmiş"tir. "-ecek" eki gelecek zaman, "-miş" eki ise rivayet (duyulan) anlamı katmıştır. Ancak bu, "gelecek zamanın rivayeti"dir, yani gelecekte yapılacak bir eylemin başkasından duyulduğu anlamını taşır. Soruda istenen "duyulan geçmiş zaman" (geçmişte olmuş bir eylemin duyulması) değildir. Bu nedenle bu seçenek de doğru değildir.

• C) Geçen hafta sınav olmuşlar.

  Bu cümlede fiil "olmuşlar"dır. "Ol-" fiiline gelen "-muş" eki, eylemin geçmişte gerçekleştiğini ve bu durumun başkasından duyulduğunu veya sonradan öğrenildiğini ifade eder. "Geçen hafta" ifadesi de eylemin geçmişte olduğunu pekiştirmektedir. Bu, tam olarak duyulan (öğrenilen) geçmiş zamanın kullanımıdır.

• D) Her gün aynı yoldan yürüyor.

  Bu cümlede fiil "yürüyor"dur. "-yor" eki şimdiki zaman ekidir. Eylemin şu anda veya geniş zamanda (her gün) devam ettiğini belirtir. Geçmiş zamanla bir ilgisi yoktur. Bu nedenle duyulan geçmiş zaman kullanılmamıştır.

Yukarıdaki incelemeler sonucunda, duyulan (öğrenilen) geçmiş zaman ekini doğru kullanan cümlenin C seçeneğinde olduğunu görüyoruz.

Cevap C seçeneğidir.