Bilişim teknolojileri 1. dönem 1. yazılı 9. sınıf Test 1

Bir sosyal medya platformunun kullanıcılarının haber alma alışkanlıklarını değiştirdiği gözlemleniyor. Bu durum, teknolojinin toplumsal değişime etkisini hangi sosyolojik kavramla en iyi açıklar?

A) Kültürel gecikme
B) Sosyal hareketlilik
C) Teknolojik determinizm
D) Toplumsal tabakalaşma

Bu soruyu adım adım inceleyelim ve doğru cevabı bulalım.

• Soruyu Anlayalım: Soru, bir sosyal medya platformunun (yani bir teknolojinin) kullanıcıların haber alma alışkanlıklarını değiştirmesi durumunu ele alıyor. Bu durum, teknolojinin toplumsal değişime olan etkisini hangi sosyolojik kavramla en iyi açıklayabileceğimizi soruyor. Anahtar nokta, teknolojinin bir değişime neden olmasıdır.
• Seçenekleri İnceleyelim:
• A) Kültürel gecikme: Bu kavram, maddi kültürün (teknoloji gibi) manevi kültürden (normlar, değerler, inançlar gibi) daha hızlı değişmesi ve bu iki kültür arasındaki uyumsuzluk durumunu ifade eder. Örneğin, yeni bir teknoloji ortaya çıkar ama toplumun bu teknolojiye uyum sağlayacak kuralları veya değerleri henüz gelişmemiştir. Soruda teknoloji doğrudan bir alışkanlığı değiştiriyor, bir gecikmeden ziyade doğrudan bir etki söz konusu. Bu nedenle en uygun seçenek bu değildir.
• B) Sosyal hareketlilik: Bu kavram, bireylerin veya grupların toplum içindeki sosyal statülerinde (sınıf, gelir, meslek gibi) yukarı veya aşağı yönde hareket etmesini ifade eder. Sorudaki durum, haber alma alışkanlıklarının değişmesiyle ilgili olup, sosyal statüdeki bir hareketliliği anlatmamaktadır.
• C) Teknolojik determinizm: Bu teori, teknolojinin toplumsal yapıyı, kültürü, değerleri ve insan davranışlarını belirleyen temel güç olduğunu savunur. Yani, teknolojik gelişmelerin doğrudan toplumsal değişime yol açtığını öne sürer. Sorudaki "sosyal medya platformunun kullanıcılarının haber alma alışkanlıklarını değiştirmesi" durumu, teknolojinin (sosyal medya) doğrudan bir toplumsal alışkanlığı (haber alma) değiştirmesi anlamına gelir. Bu, teknolojinin toplumsal değişimi belirleyici bir faktör olarak ele alındığı teknolojik determinizm kavramıyla birebir örtüşmektedir.
• D) Toplumsal tabakalaşma: Bu kavram, toplumdaki bireylerin veya grupların servet, güç ve prestij gibi faktörlere göre hiyerarşik bir düzende sıralanmasını ifade eder. Sorudaki durum, haber alma alışkanlıklarının değişmesiyle ilgili olup, toplumsal hiyerarşideki bir sıralamayı veya değişimi anlatmamaktadır.
• Sonuç: Sosyal medya gibi bir teknolojinin, insanların haber alma alışkanlıklarını doğrudan değiştirmesi, teknolojinin toplumsal değişimin ana itici gücü olduğunu savunan Teknolojik determinizm kavramıyla en iyi açıklanır.

Cevap C seçeneğidir.