Bir kimya öğretmeni tahta üzerine metalik aktiflik sıralamasını yazarken "Aktif metaller su ile tepkimeye girerek hidrojen gazı açığa çıkarır" demiştir.
Buna göre aşağıdaki metallerden hangisi oda sıcaklığındaki su ile şiddetli tepkime vermez?
Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için metallerin aktiflikleri ve su ile tepkimeleri hakkındaki bilgimizi kullanacağız. Öğretmeninizin de belirttiği gibi, aktif metaller su ile tepkimeye girerek hidrojen gazı açığa çıkarır. Bu tepkimenin şiddeti, metalin aktifliğine bağlıdır.
Metalik aktiflik, bir metalin elektron verme eğilimini ifade eder. Elektron verme eğilimi ne kadar fazlaysa, metal o kadar aktiftir. Aktif metaller, bileşiklerinde genellikle $+1$, $+2$ gibi pozitif iyon yüklerine sahip olmaya meyillidirler ve diğer elementlerle kolayca tepkimeye girerler. Su ile tepkimeye giren aktif metaller, suyu indirgeyerek hidrojen gazı ($H_2$) açığa çıkarır ve kendileri yükseltgenerek metal hidroksit oluştururlar.
Periyodik tabloda 1A grubunda yer alan alkali metaller (Lityum, Sodyum, Potasyum, Rubidyum, Sezyum, Fransiyum) bilinen en aktif metallerdir. Bu metaller, oda sıcaklığındaki su ile çok şiddetli, hatta patlayıcı tepkimeler verirler. Grup içinde aşağı doğru inildikçe (atom numarası arttıkça) metalik aktiflik artar ve su ile tepkime şiddeti de artar. Bunun nedeni, atom yarıçapının artması ve değerlik elektronunun çekirdekten daha uzakta olup daha kolay verilmesidir.
Şimdi seçeneklerde verilen metalleri tek tek değerlendirelim:
Lityum, Sodyum ve Potasyum çok aktif metaller olup oda sıcaklığındaki su ile şiddetli tepkimeler verirken, Bakır aktif bir metal değildir ve oda sıcaklığındaki su ile tepkime vermez. Bu nedenle, oda sıcaklığındaki su ile şiddetli tepkime vermeyen metal Bakır'dır.
Cevap D seçeneğidir.