Bir dağ yamacında yükselen hava kütlesi soğuyarak bulut oluşturuyor ve yağışa neden oluyor.
Bu durum hangi basınç sistemiyle ilişkilidir ve yağışın nedeni nedir?
A) Yüksek basınç - Havanın alçalıcı hareketi
B) Alçak basınç - Havanın yükselici hareketi
C) Yüksek basınç - Havanın yatay hareketi
D) Alçak basınç - Havanın alçalıcı hareketi
Bu soruyu çözmek için öncelikle basınç sistemlerinin ne anlama geldiğini ve havanın hareketleriyle nasıl ilişkili olduğunu anlamamız gerekiyor. Ardından, dağ yamacında yükselen havanın neden soğuyup yağışa neden olduğunu inceleyeceğiz.
- Basınç Sistemleri:
- Yüksek Basınç: Yüksek basınç alanlarında hava genellikle alçalır. Alçalan hava sıkışır ve ısınır. Bu durum bulut oluşumunu engeller ve genellikle açık, güneşli havalara neden olur.
- Alçak Basınç: Alçak basınç alanlarında hava genellikle yükselir. Yükselen hava soğur ve içindeki su buharı yoğunlaşarak bulutları oluşturur. Bu durum genellikle yağışlı havalara neden olur.
- Dağ Yamacında Yükselen Hava ve Yağış:
- Hava bir dağ yamacı boyunca yükseldiğinde, atmosferin daha yüksek ve soğuk katmanlarına doğru hareket eder.
- Yükselen hava soğudukça, içindeki su buharı yoğunlaşmaya başlar. Yoğunlaşma, su buharının sıvı veya katı hale (buz kristallerine) dönüşmesidir.
- Bu yoğunlaşma süreci bulutların oluşmasına neden olur. Eğer yeterince su buharı yoğunlaşırsa, bulutlar yağış (yağmur, kar, dolu vb.) bırakır.
- Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A) Yüksek basınç - Havanın alçalıcı hareketi: Yüksek basınçta hava alçalır ve ısınır, bu da yağış oluşumunu engeller. Bu nedenle bu seçenek doğru değil.
- B) Alçak basınç - Havanın yükselici hareketi: Alçak basınçta hava yükselir ve soğur, bu da bulut oluşumuna ve yağışa neden olur. Bu seçenek sorudaki durumu doğru bir şekilde açıklıyor.
- C) Yüksek basınç - Havanın yatay hareketi: Yüksek basınç genellikle alçalıcı hareketle ilişkilidir ve yatay hareket yağış oluşumu için doğrudan bir neden değildir.
- D) Alçak basınç - Havanın alçalıcı hareketi: Alçak basınçta hava yükselir, alçalmaz. Bu nedenle bu seçenek de doğru değil.
Bu nedenle, dağ yamacında yükselen havanın soğuyarak bulut oluşturması ve yağışa neden olması durumu, alçak basınç sistemi ve havanın yükselici hareketi ile ilişkilidir.
Cevap B seçeneğidir.
