6. "Öğrenciler sınavda başarılı olmak için çok çalıştı, düzenli tekrar yaptı ve konuları iyi öğrendi."
Bu cümle için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Yüklem eksikliği vardır
B) Özne eksikliği vardır
C) Anlatım bozukluğu yoktur
D) Nesne eksikliği vardır
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, verilen cümlenin anlatım bozukluğu olup olmadığını veya hangi tür bir bozukluk olduğunu bulmamız isteniyor. Cümleyi adım adım inceleyelim:
- Cümlemiz: "Öğrenciler sınavda başarılı olmak için çok çalıştı, düzenli tekrar yaptı ve konuları iyi öğrendi."
- Bu cümlede üç ayrı yüklem (eylem) görüyoruz: "çalıştı", "yaptı" ve "öğrendi".
- Şimdi bu yüklemlerin öznelerini ve nesnelerini kontrol edelim:
- Birinci kısım: "Öğrenciler sınavda başarılı olmak için çok çalıştı."
- Çalışan kim? Öğrenciler (Özne)
- Bu kısımda herhangi bir eksiklik yok.
- İkinci kısım: "(Öğrenciler) düzenli tekrar yaptı."
- Yapan kim? Öğrenciler (Ortak özne, gizli özne olarak anlaşılıyor)
- Ne yaptı? Düzenli tekrar (Nesne)
- Burada da "Öğrenciler" öznesi uyumlu bir şekilde kullanılabiliyor.
- Üçüncü kısım: "ve (Öğrenciler) konuları iyi öğrendi."
- Öğrenen kim? Öğrenciler (Ortak özne, gizli özne olarak anlaşılıyor)
- Neyi öğrendi? Konuları (Nesne)
- Yine "Öğrenciler" öznesi bu yüklemle de uyumlu.
- Gördüğümüz gibi, "Öğrenciler" öznesi, cümlenin tüm yüklemleriyle (çalıştı, yaptı, öğrendi) uyumlu bir şekilde kullanılabiliyor. Yani, "Öğrenciler çalıştı", "Öğrenciler tekrar yaptı" ve "Öğrenciler konuları öğrendi" ifadelerinde bir anlam veya yapı bozukluğu bulunmuyor.
- Aynı şekilde, yüklemlerin kendileri de eksik değil ve nesneler de ya mevcut ya da o yüklem için gerekli değil.
- Bu durumda, cümlede herhangi bir anlatım bozukluğu bulunmamaktadır.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Yüklem eksikliği vardır: Hayır, cümlede üç tane yüklem var ve hepsi yerli yerinde.
- B) Özne eksikliği vardır: Hayır, "Öğrenciler" öznesi tüm yüklemler için ortaktır ve uyumludur.
- C) Anlatım bozukluğu yoktur: Evet, yaptığımız incelemeye göre cümlede herhangi bir anlatım bozukluğu bulunmamaktadır.
- D) Nesne eksikliği vardır: Hayır, "tekrar" ve "konuları" nesneleri mevcuttur ve "çalıştı" fiili nesne almaz.
Bu nedenle, cümlede herhangi bir anlatım bozukluğu yoktur.
Cevap C seçeneğidir.
