Emile Durkheim, toplumsal iş bölümünün dayanışma türleri üzerindeki etkisini analiz eder. Mekanik dayanışmanın benzerliklere, organik dayanışmanın ise farklılıklara dayandığını ileri sürer.
Buna göre aşağıdaki toplum türlerinden hangisinde organik dayanışmanın daha baskın olduğu söylenebilir?
A) Tarım toplumları
B) Avcı-toplayıcı toplumlar
C) Sanayi toplumları
D) Göçebe toplumlar
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soru, ünlü sosyolog Emile Durkheim'ın toplumsal iş bölümü ve dayanışma türleri üzerine yaptığı önemli analizle ilgili. Durkheim, toplumların nasıl bir arada durduğunu, yani dayanışmayı incelerken iki temel türden bahseder: mekanik dayanışma ve organik dayanışma.
- Mekanik Dayanışma: Bu tür dayanışma, genellikle daha basit, geleneksel toplumlarda görülür. İnsanlar birbirine benzerdir, aynı işleri yapar, aynı değerleri paylaşır ve ortak bir bilince sahiptir. İş bölümü çok azdır veya hiç yoktur. Bireyler arasındaki benzerlikler, toplumu bir arada tutan yapıştırıcı görevi görür.
- Organik Dayanışma: Bu tür dayanışma ise daha karmaşık, modern toplumlarda ortaya çıkar. Toplumdaki bireyler ve gruplar arasında büyük farklılıklar ve uzmanlaşmış iş bölümleri vardır. Herkes farklı bir iş yapar ve bu farklılıklar nedeniyle birbirlerine bağımlıdırlar. Tıpkı bir organizmanın farklı organlarının birbirine bağımlı olması gibi, toplumdaki bireyler de farklı rolleri nedeniyle birbirlerini tamamlarlar ve bu karşılıklı bağımlılık toplumu bir arada tutar.
Şimdi seçenekleri Durkheim'ın bu analizi ışığında inceleyelim:
- A) Tarım toplumları: Tarım toplumlarında iş bölümü avcı-toplayıcı toplumlara göre biraz daha gelişmiş olsa da, genellikle aileler veya köyler kendi kendine yeterlidir. Çoğu insan benzer işleri (tarım, hayvancılık) yapar ve ortak değerler güçlüdür. Bu durum daha çok mekanik dayanışmaya işaret eder.
- B) Avcı-toplayıcı toplumlar: Bu toplumlar, Durkheim'ın mekanik dayanışma için verdiği en tipik örneklerden biridir. İş bölümü cinsiyet ve yaşa dayalı çok temel düzeydedir. Toplum üyeleri birbirine çok benzerdir, aynı becerilere sahiptir ve güçlü bir ortak bilinçle hareket ederler.
- C) Sanayi toplumları: Sanayi toplumları, fabrikaların, şehirleşmenin ve uzmanlaşmış mesleklerin ortaya çıktığı toplumlardır. Bir kişi sadece bir ürünün küçük bir parçasını üretir, bir başkası onu taşır, bir diğeri satar. Bu durum, çok yüksek bir iş bölümü ve bireyler arasında karşılıklı bağımlılık yaratır. Herkes farklı bir uzmanlık alanına sahiptir ve bu farklılıklar onları birbirine bağlar. Bu, organik dayanışmanın en belirgin özelliğidir.
- D) Göçebe toplumlar: Göçebe toplumlar genellikle avcı-toplayıcı veya erken tarım toplumlarının özelliklerini taşır. İş bölümü düşüktür, topluluk üyeleri arasında benzerlikler ön plandadır ve güçlü bir ortak bilinçle hareket ederler. Bu da mekanik dayanışmaya daha yakındır.
Bu açıklamalara göre, yüksek iş bölümü ve bireyler arası karşılıklı bağımlılık ile karakterize edilen organik dayanışmanın en baskın olduğu toplum türü Sanayi Toplumlarıdır.
Cevap C seçeneğidir.
