12 yaşındaki Can, matematik problemlerini çözerken somut nesneler kullanmaya ihtiyaç duymuyor ve soyut olarak düşünebiliyor. Bu durum Piaget'nin kuramına göre hangi bilişsel gelişim dönemine geçişi gösterir?
A) İşlem öncesi dönem
B) Somut işlemler dönemi
C) Soyut işlemler dönemi
D) Duyusal-motor dönem
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruyu çözmek için, Jean Piaget'nin bilişsel gelişim kuramındaki dönemleri ve her dönemin temel özelliklerini iyi anlamamız gerekiyor. Hadi Can'ın durumunu adım adım inceleyelim:
- Piaget'nin Bilişsel Gelişim Kuramı: Piaget'ye göre çocuklar, düşünme biçimleri ve dünyayı anlama şekilleri açısından belirli gelişim dönemlerinden geçerler. Her dönem, bir önceki dönemin üzerine inşa edilir ve daha karmaşık düşünme becerileri kazanılır.
- Can'ın Yaşı ve Davranışı: Can 12 yaşında ve matematik problemlerini çözerken somut nesnelere ihtiyaç duymuyor, yani zihninde soyut kavramlarla işlem yapabiliyor. Bu, onun düşünme becerilerinin belirli bir seviyeye ulaştığını gösteriyor.
- Duyusal-Motor Dönem (0-2 yaş): Bu dönemde bebekler dünyayı duyuları ve motor hareketleriyle keşfederler. Nesne sürekliliği gibi temel kavramlar gelişir. Can'ın yaşı bu dönemin çok ötesindedir.
- İşlem Öncesi Dönem (2-7 yaş): Çocuklar sembolleri kullanmaya başlar (dil gelişimi), ancak mantıksal düşünme yetenekleri henüz tam gelişmemiştir. Benmerkezcilik ve korunum ilkesini anlayamama gibi özellikler görülür. Can'ın yaşı ve düşünme biçimi bu döneme de uymuyor.
- Somut İşlemler Dönemi (7-11/12 yaş): Bu dönemdeki çocuklar mantıksal düşünme becerilerini geliştirirler ancak bu mantık, somut olaylar ve nesnelerle sınırlıdır. Yani, bir problemi çözmek için genellikle somut örneklere veya nesnelere ihtiyaç duyarlar. Can'ın 12 yaşında olması bu dönemin sonlarına denk gelse de, "somut nesneler kullanmaya ihtiyaç duymaması" ve "soyut olarak düşünebilmesi" bu dönemin ötesine geçtiğini gösterir. Eğer bu dönemde olsaydı, somut nesnelere ihtiyaç duyardı.
- Soyut İşlemler Dönemi (11/12 yaş ve üzeri): Bu dönem, ergenlik dönemiyle başlar ve bireylerin soyut kavramlar üzerinde mantıksal düşünme, hipotezler kurma, tümdengelimli akıl yürütme ve sistematik problem çözme yeteneği kazanmalarıyla karakterizedir. Can'ın 12 yaşında olması ve somut nesnelere ihtiyaç duymadan soyut düşünebilmesi, tam da bu dönemin en belirgin özelliğidir.
Can'ın yaşı (12) ve özellikle "somut nesneler kullanmaya ihtiyaç duymadan soyut düşünebilme" yeteneği, Piaget'nin bilişsel gelişim kuramındaki Soyut İşlemler Dönemi'ne geçişin veya bu döneme tam olarak girmiş olmanın açık bir göstergesidir.
Cevap C seçeneğidir.
