Canlılar, yaşamlarını sürdürmek için gerekli enerjiyi ve yapı taşlarını farklı yollarla elde ederler. Bu soru, özellikle enerji kaynağı olarak güneş ışığı yerine inorganik maddelerin oksidasyonunu kullanan organizmaları tanımlamaktadır. Şimdi seçenekleri adım adım inceleyelim:
- Ototrof Nedir? Ototrof (kendi besinini üreten) organizmalar, karbon kaynağı olarak karbondioksiti ($CO_2$) kullanır ve kendi organik bileşiklerini sentezlerler. Enerji kaynağına göre iki ana gruba ayrılırlar:
- A) Fotoototrof: "Foto-" ışık anlamına gelir. Bu organizmalar, enerji kaynağı olarak güneş ışığını kullanır ve fotosentez yoluyla kendi besinlerini üretirler. Bitkiler, algler ve siyanobakteriler fotoototroflara örnektir. Soruda güneş ışığı yerine inorganik maddelerin oksidasyonundan bahsedildiği için bu seçenek doğru değildir.
- B) Kemoototrof: "Kemo-" kimyasal anlamına gelir. Bu organizmalar, enerji kaynağı olarak inorganik maddelerin (amonyak, nitrit, hidrojen sülfür, demir gibi) oksidasyonundan açığa çıkan kimyasal enerjiyi kullanır. Karbon kaynağı olarak yine $CO_2$'yi kullanarak kendi organik bileşiklerini sentezlerler. Soruda belirtilen "güneş ışığı yerine inorganik maddelerin oksidasyonunu kullanır" tanımı tam olarak kemoototrofları ifade eder. Bazı bakteriler ve arkeler bu gruba dahildir (örneğin, nitrifikasyon bakterileri, kükürt bakterileri). Bu nedenle, bu seçenek doğru cevaptır.
- Heterotrof Nedir? Heterotrof (başkasından beslenen) organizmalar, kendi organik besinlerini üretemezler. Enerji ve karbon kaynağı olarak diğer canlıların ürettiği organik bileşikleri tüketirler. Hayvanlar, mantarlar ve çoğu bakteri heterotroflara örnektir. Sorudaki tanım, kendi besinini inorganik maddelerden üreten bir canlıyı işaret ettiği için heterotrof doğru değildir.
- C) Heterotrof: Yukarıda açıklandığı gibi, heterotroflar organik madde tüketirler. Soru inorganik maddelerin oksidasyonundan bahsettiği için bu seçenek yanlıştır.
- D) Saprofit: Saprofitler, ölü organik maddeleri veya atıkları parçalayarak beslenen bir heterotrof türüdür (örneğin, bazı mantarlar ve bakteriler). Bu da organik madde tüketimine dayalı bir beslenme şekli olduğu için sorudaki tanıma uymaz.
Soru, enerji kaynağı olarak güneş ışığı yerine inorganik maddelerin oksidasyonunu kullanan organizmaları tanımlamaktadır. Bu tanım doğrudan kemoototroflara aittir.
Cevap B seçeneğidir.
