Trablusgarp Savaşı'nın başlamasında aşağıdaki faktörlerden hangisi en doğrudan etkiye sahiptir?
A) Osmanlı Devleti'nin savaşı kazanacak güce sahip olduğunu düşünmesi
B) İtalya'nın hammadde ve sömürge arayışı
C) Almanya'nın Osmanlı Devleti'ni destekleme isteği
D) Mısır'ın İngiliz kontrolünde olması
Trablusgarp Savaşı'nın başlamasında etkili olan faktörleri ve sorunun bizden istediği "en doğrudan etkiyi" anlamak için seçenekleri tek tek inceleyelim:
- Soru Ne İstiyor? Soru, Trablusgarp Savaşı'nın başlamasındaki "en doğrudan" etkiyi bulmamızı istiyor. Yani, İtalya'yı bu savaşı başlatmaya iten temel ve birincil nedeni arıyoruz.
- A) Osmanlı Devleti'nin savaşı kazanacak güce sahip olduğunu düşünmesi: Bu seçenek doğru değildir. Aksine, Osmanlı Devleti bu dönemde oldukça zayıftı, ordusu modern değildi ve Balkan Savaşları'nın eşiğindeydi. Trablusgarp'a karadan asker ve mühimmat göndermesi Mısır'ın İngiliz kontrolünde olması nedeniyle mümkün değildi. Osmanlı'nın böyle bir düşünceye sahip olması gerçekçi değildir ve İtalya'nın savaşı başlatma nedeni olamaz.
- B) İtalya'nın hammadde ve sömürge arayışı: Bu seçenek, Trablusgarp Savaşı'nın başlamasındaki en doğrudan ve temel nedendir. 19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başları, Avrupa devletlerinin sanayileşme ve emperyalizm çağıydı. Yeni kurulan bir devlet olan İtalya da diğer büyük Avrupa güçleri gibi sanayisi için hammadde kaynakları ve ürettiği mallar için pazar arayışındaydı. Ayrıca, uluslararası arenada prestij kazanmak ve bir sömürge imparatorluğu kurmak istiyordu. Coğrafi olarak kendisine yakın olan ve Osmanlı Devleti'nin zayıflığı nedeniyle savunmasız gördüğü Trablusgarp (Libya), İtalya için ideal bir hedef haline gelmişti. Bu, İtalya'nın savaşı başlatma motivasyonunun ta kendisidir.
- C) Almanya'nın Osmanlı Devleti'ni destekleme isteği: Bu seçenek, savaşın başlamasında doğrudan bir etken değildir. Almanya ve Osmanlı Devleti arasında ilerleyen dönemlerde yakınlaşma olsa da, Trablusgarp Savaşı'nın başlangıcında Almanya'nın Osmanlı'yı destekleme isteği, İtalya'nın savaşı başlatma nedeni değildir. İtalya kendi emperyalist çıkarları doğrultusunda hareket etmiştir.
- D) Mısır'ın İngiliz kontrolünde olması: Mısır'ın İngiliz kontrolünde olması, Osmanlı Devleti'nin Trablusgarp'a karadan asker ve mühimmat göndermesini engellemiş ve Osmanlı'nın savunmasını zorlaştırmıştır. Bu durum, savaşın seyrini ve Osmanlı'nın Trablusgarp'ı savunma yeteneğini doğrudan etkilemiştir. Ancak bu durum, İtalya'nın savaşı başlatma *nedeni* değil, İtalya'nın işini kolaylaştıran bir *faktör*dür. İtalya, Mısır'ın durumundan faydalanarak Trablusgarp'ı daha kolay ele geçirebileceğini görmüştür, ancak savaşı başlatmasının temel motivasyonu kendi sömürge arayışıdır.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, İtalya'yı Trablusgarp'a saldırmaya iten birincil ve en doğrudan neden, kendi ekonomik ve siyasi çıkarları doğrultusunda hammadde ve sömürge arayışıdır.
Cevap B seçeneğidir.
