Bir araştırmacı Türkiye'nin konum özelliklerini incelerken şu tespitleri yapmıştır:
- Ortalama yükseltisi fazladır
- Doğu-batı yönünde geniş alan kaplar
- Farklı iklim tipleri görülür
- Zengin yeraltı kaynaklarına sahiptir
Bu özelliklerden hangisi Türkiye'nin hem mutlak hem de göreceli konumuyla ilişkilidir?
A) Ortalama yükseltisi fazladır
B) Doğu-batı yönünde geniş alan kaplar
C) Farklı iklim tipleri görülür
D) Zengin yeraltı kaynaklarına sahiptir
Merhaba sevgili öğrenciler, bu soruyu adım adım çözerek Türkiye'nin konum özelliklerini daha iyi anlayacağız. Unutmayın, coğrafya bilgisi günlük hayatımızı anlamlandırmamıza yardımcı olur!
Öncelikle soruda verilen bilgileri ve seçenekleri dikkatlice inceleyelim:
- Ortalama yükseltisi fazladır: Türkiye'nin ortalama yükseltisinin fazla olması, oluşumunda etkili olan dağ oluşumu hareketleri ve genç bir ülke olması ile ilgilidir. Bu durum, göreceli konumunun bir sonucudur.
- Doğu-batı yönünde geniş alan kaplar: Bu özellik, Türkiye'nin matematiksel (mutlak) konumu ile ilgilidir. Enlem ve boylam değerleri, ülkenin ne kadar geniş bir alana yayıldığını gösterir.
- Farklı iklim tipleri görülür: İşte bu seçenek hem mutlak hem de göreceli konumla ilgilidir. Neden mi? Şöyle açıklayalım:
- Mutlak Konum Etkisi: Türkiye, ılıman iklim kuşağında yer alır. Bu, enlem değerleri sayesinde Akdeniz ikliminin ve diğer ılıman iklim özelliklerinin görülmesini sağlar.
- Göreceli Konum Etkisi: Yükselti, dağların uzanış yönü, denizlere yakınlık gibi faktörler de farklı iklim tiplerinin oluşmasında etkilidir. Örneğin, dağların kıyıya paralel uzanması deniz etkisinin iç kesimlere ulaşmasını engeller ve karasal iklimin daha belirgin yaşanmasına neden olur.
- Zengin yeraltı kaynaklarına sahiptir: Yeraltı kaynakları, jeolojik yapı ve oluşum süreçleriyle ilgilidir. Bu durum, genellikle göreceli konumun bir sonucudur (yer yapısı, tektonik hareketler vb.).
Gördüğünüz gibi, "Farklı iklim tipleri görülür" seçeneği hem Türkiye'nin enlem değerleri (mutlak konum) hem de yer şekilleri, yükseltisi gibi faktörler (göreceli konum) ile doğrudan ilişkilidir.
Bu nedenle, doğru cevap C seçeneğidir.
