Millî Mücadele'nin askerî safhasını sona erdiren ve diplomatik süreci başlatan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
A) Lozan Antlaşması
B) Mondros Ateşkes Antlaşması
C) Mudanya Ateşkes Antlaşması
D) Sevr Antlaşması
Sevgili öğrenciler, bu soruda Millî Mücadele tarihimizin önemli bir dönüm noktasını, yani askerî zaferlerin ardından diplomatik sürecin başladığı anı belirleyen antlaşmayı bulmamız isteniyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevaba ulaşalım:
- A) Lozan Antlaşması: Bu antlaşma, Millî Mücadele'nin askerî ve diplomatik safhalarının tamamlanmasının ardından, yeni Türk devletinin uluslararası alanda bağımsızlığını ve sınırlarını kesin olarak tanıyan nihai barış antlaşmasıdır. Askerî safhayı sona erdiren değil, diplomatik sürecin sonucunda imzalanan son belgedir.
- B) Mondros Ateşkes Antlaşması: Birinci Dünya Savaşı'nı Osmanlı Devleti için sona erdiren bir ateşkestir. Bu antlaşma, İtilaf Devletleri'nin Anadolu'yu işgal etmesine zemin hazırlamış ve Millî Mücadele'nin başlamasına neden olmuştur. Yani askerî safhayı sona erdiren değil, tam tersine Millî Mücadele'nin başlamasına yol açan olayların tetikleyicisidir.
- C) Mudanya Ateşkes Antlaşması: Türk ordusunun Batı Anadolu'da kazandığı büyük zaferlerin (Başkomutanlık Meydan Muharebesi) ardından, İtilaf Devletleri ile imzalanmıştır. Bu antlaşma ile Doğu Trakya, İstanbul ve Boğazlar savaş yapılmadan Türkiye'ye bırakılmış, Yunanistan ile savaş durumu sona ermiş ve İtilaf Devletleri ile Türkiye arasındaki askerî çatışmalar resmen bitmiştir. Bu antlaşma, Millî Mücadele'nin askerî safhasını sona erdirmiş ve Lozan Barış Konferansı'na giden diplomatik süreci başlatmıştır. Bu nedenle sorunun doğru cevabıdır.
- D) Sevr Antlaşması: Birinci Dünya Savaşı sonrası Osmanlı Devleti'ne dayatılan, ancak Türk milleti tarafından asla kabul edilmeyen ve yürürlüğe girmeyen bir barış taslağıdır. Bu antlaşma, Millî Mücadele'nin haklılığını ve gerekliliğini ortaya koyan, Türk milletini direnişe sevk eden bir belgedir. Askerî safhayı sona erdiren değil, tam tersine Millî Mücadele'nin şiddetlenmesine neden olan bir dayatmadır.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, Millî Mücadele'nin askerî safhasını sona erdiren ve diplomatik süreci başlatan antlaşma Mudanya Ateşkes Antlaşması'dır.
Cevap C seçeneğidir.
