II. Meşrutiyet'in ilanından sonra İstanbul'da çıkan ve İttihat ve Terakki yönetimine karşı gerçekleşen bu isyan aşağıdakilerden hangisidir?
A) 31 Mart OlayıSevgili öğrenciler, tarih sorularını çözerken olayların zaman çizelgesini, yerini ve ana aktörlerini iyi anlamak çok önemlidir. Şimdi sorumuzu adım adım inceleyelim:
Soruyu Anlayalım: Soru, II. Meşrutiyet'in ilanından sonra İstanbul'da çıkan ve İttihat ve Terakki yönetimine karşı gerçekleşen bir isyanı soruyor. Bu üç anahtar kelimeye dikkat etmeliyiz: "II. Meşrutiyet sonrası", "İstanbul'da", "İttihat ve Terakki yönetimine karşı".
Seçenekleri Değerlendirelim:
A) 31 Mart Olayı: Bu olay, 13 Nisan 1909 tarihinde (Rumi takvime göre 31 Mart) İstanbul'da patlak vermiştir. II. Meşrutiyet'in ilanından (1908) kısa bir süre sonra gerçekleşmiştir. İsyanın temelinde, meşrutiyet karşıtı gerici gruplar ile İttihat ve Terakki'nin artan etkisinden rahatsız olan çevreler vardı. İsyan, İttihat ve Terakki'nin yönetimini ve meşrutiyet rejimini hedef almıştır. Bu isyan, Selanik'ten gelen Hareket Ordusu tarafından bastırılmıştır. Gördüğümüz gibi, bu olay sorudaki tüm kriterleri karşılamaktadır.
B) Bab-ı Ali Baskını: Bu olay, 1913 yılında, Balkan Savaşları sırasında İstanbul'da gerçekleşmiştir. Ancak bu bir isyan değil, İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin radikal kanadının (Enver Paşa liderliğinde) iktidardaki Kamil Paşa hükümetine karşı gerçekleştirdiği bir darbedir. Yani, İttihat ve Terakki'ye karşı değil, bizzat İttihat ve Terakki tarafından iktidarı ele geçirmek amacıyla yapılmıştır. Bu nedenle sorunun tanımına uymaz.
C) Şeyh Said İsyanı: Bu isyan, 1925 yılında, Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında Doğu Anadolu Bölgesi'nde (Diyarbakır, Elazığ çevresi) çıkmıştır. Cumhuriyet rejimine ve laik uygulamalara karşı dini ve etnik temelli bir isyandır. Hem zaman dilimi hem de coğrafi konumu itibarıyla sorudaki olayla ilgisi yoktur.
D) Menemen Olayı: Bu olay, 1930 yılında, Türkiye Cumhuriyeti döneminde İzmir'in Menemen ilçesinde gerçekleşmiştir. Cumhuriyet rejimine ve laikliğe karşı çıkan gerici bir ayaklanmadır. Teğmen Kubilay'ın şehit edilmesiyle sonuçlanmıştır. Hem zaman dilimi hem de coğrafi konumu itibarıyla sorudaki olayla ilgisi yoktur.
Sonuç: Seçenekleri incelediğimizde, II. Meşrutiyet sonrası İstanbul'da İttihat ve Terakki yönetimine karşı çıkan isyanın 31 Mart Olayı olduğunu açıkça görmekteyiz.
Cevap A seçeneğidir.