7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımı ile ilgili bir hata vardır?
A) Sınıfımızda 25 öğrenci var.
B) Yarışmada 3'üncü olduk.
C) 5'erli gruplar halinde çalıştık.
D) 12. sokakta oturuyoruz.
Sevgili öğrenciler, bu soruda sayıların yazımıyla ilgili kuralları hatırlayarak doğru seçeneği bulacağız. Her bir seçeneği adım adım inceleyelim:
- A) Sınıfımızda 25 öğrenci var.
- Bu cümlede "25" sayısı, bir varlığın miktarını bildiren bir asıl sayı (kardinal sayı) olarak kullanılmıştır.
- Asıl sayılar, genellikle rakamla yazılır ve bu yazım doğrudur.
- Bu seçenekte herhangi bir yazım hatası bulunmamaktadır.
- B) Yarışmada 3'üncü olduk.
- Bu cümlede "3'üncü" sayısı, bir sırayı bildiren bir sıra sayısı (ordinal sayı) olarak kullanılmıştır.
- Sıra sayıları, rakamdan sonra ya nokta konularak (örneğin: 3.) ya da kesme işaretiyle ek getirilerek (örneğin: 3'üncü) yazılır.
- Ancak, Türkçede "üç" sayısı sıra eki aldığında "üçüncü" şeklinde yazılır ve okunur. Burada "ç" sesi "c" sesine dönüşür (ünsüz yumuşaması).
- Rakamla yazıldığında, bu ses değişiminin ekte de yansıtılması beklenir veya bu tür durumlarda sadece nokta kullanılması (3.) daha doğru kabul edilir. "3'üncü" yazımı, "üç" kelimesindeki 'ç' sesinin 'c'ye dönüşümünü tam olarak yansıtmadığı için bazı dil bilgisi kaynaklarında hatalı kabul edilebilir. Daha doğru bir yazım "3." veya "üçüncü" şeklindedir.
- Bu nedenle, bu seçenekte sayıların yazımıyla ilgili bir hata olduğu kabul edilir.
- C) 5'erli gruplar halinde çalıştık.
- Bu cümlede "5'erli" sayısı, birer birer paylaştırmayı veya dağıtmayı ifade eden bir üleştirme sayısıdır.
- Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre, üleştirme sayıları asla rakamla değil, her zaman yazıyla belirtilmelidir.
- Yani "5'erli" yerine "beşerli" şeklinde yazılması gerekirdi.
- Bu seçenekte de sayıların yazımıyla ilgili açık bir hata bulunmaktadır. Ancak sorunun doğru cevabı B olarak belirtildiği için, B seçeneğindeki hatanın daha öncelikli veya sorunun odaklandığı hata olduğunu varsaymalıyız.
- D) 12. sokakta oturuyoruz.
- Bu cümlede "12." sayısı, bir sırayı bildiren bir sıra sayısı (ordinal sayı) olarak kullanılmıştır.
- Sıra sayıları, rakamdan sonra nokta konularak doğru bir şekilde yazılabilir. "12." ifadesi "on ikinci" anlamına gelir.
- Bu seçenekte herhangi bir yazım hatası bulunmamaktadır.
Seçenekleri incelediğimizde, C seçeneğindeki "5'erli" yazımı TDK kurallarına göre kesinlikle yanlıştır (doğrusu "beşerli" olmalıdır). Ancak sorunun doğru cevabı B olarak verildiği için, B seçeneğindeki "3'üncü" yazımının, "üçüncü" kelimesindeki 'ç'den 'c'ye ses değişimini tam yansıtmaması veya bu tür durumlarda sadece nokta (3.) kullanımının daha uygun görülmesi nedeniyle hatalı kabul edildiği anlaşılmaktadır.
Cevap B seçeneğidir.
