Sevgili öğrenciler, bu soru dilimizin ağzımızdaki farklı bölgelere temas ederek çıkardığı seslerle ilgili. Her harfin kendine özgü bir üretim yeri ve şekli vardır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) L (El): Bu sesi çıkarırken dilinizin ucu üst dişlerinizin arkasındaki sert damağa (alveolar çıkıntıya) dokunur. Ancak hava dilin yanlarından dışarı akar. Yani bir temas var ama hava akışı yanlardan devam eder.
- B) R (Er): Türkçe'deki 'R' sesi genellikle dilin ucunun üst dişlerin arkasındaki damağa hafifçe yaklaştırılması veya kısa süreli bir dokunuşla (titreşimle) çıkarılır. Tam bir kapanma veya güçlü bir değdirme söz konusu değildir.
- C) N (En): Bu sesi çıkarırken dilinizin ucu yine üst dişlerinizin arkasındaki sert damağa (alveolar çıkıntıya) tamamen dokunur ve ağızdan hava akışını engeller. Ancak hava burundan dışarı çıkar. Yani bir temas var ama sesin karakteri burundan gelmesiyle belirlenir.
- D) D (De): Bu sesi çıkarırken dilinizin ucu, üst dişlerinizin hemen arkasındaki sert damağa (alveolar çıkıntıya) tamamen ve sıkıca değdirilir. Bu değdirme ile hava akışı bir anlığına tamamen kesilir ve ardından dilin aniden çekilmesiyle hava dışarı fırlar. Bu, dilin ucunun üst dişlerin arkasına yaptığı net ve belirgin bir değdirme ile karakterize edilen bir sestir. Diğer seçeneklere göre, 'D' sesi bu değdirme ve ardından gelen patlama ile en belirgin şekilde üretilir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, dilin ucunun üst dişlerin arkasındaki bölgeye sıkıca değdirilmesiyle hava akışının kesilip sonra serbest bırakıldığı ses 'D' sesidir.
Cevap D seçeneğidir.
