5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde soru işareti doğru kullanılmıştır?
A) Bana neden geldiğini bilmiyorum?Sevgili öğrenciler, bu soruda soru işaretinin doğru kullanımını bulmamız isteniyor. Soru işareti, doğrudan soru soran cümlelerin sonuna konur. Yani, bir cevap bekleyen, soru anlamı taşıyan cümlelerde kullanılır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
Bu cümlede "bilmiyorum" ifadesi, cümlenin bir soru olmadığını, bir bildirme cümlesi olduğunu gösterir. Cümle içinde bir soru kelimesi ("neden") olsa bile, cümlenin genel anlamı bir merakı veya bilgiyi ifade etmektir, doğrudan bir soru sormamaktadır. Bu nedenle cümlenin sonuna nokta konulmalıdır. Soru işareti burada yanlış kullanılmıştır.
Bu cümle, doğrudan bir soru sormaktadır: "Sordun mu?" Bu ifade, bir eylemin (sorma eyleminin) gerçekleşip gerçekleşmediğini öğrenmek isteyen, cevap bekleyen bir sorudur. Türkçede "-mı, -mi, -mu, -mü" soru ekleri doğrudan soru anlamı katar ve bu eklerin kullanıldığı cümlelerin sonuna soru işareti konur. Bu nedenle soru işareti burada doğru kullanılmıştır.
"Merak ediyorum" ifadesi, cümlenin bir soru olmadığını, bir bildirme cümlesi olduğunu gösterir. Cümle içinde bir soru kelimesi ("ne") olsa bile, cümlenin genel anlamı bir merakı dile getirmektir, doğrudan bir soru sormamaktadır. Bu nedenle cümlenin sonuna nokta konulmalıdır. Soru işareti burada yanlış kullanılmıştır.
"Düşünüyorum" ifadesi, cümlenin bir soru olmadığını, bir bildirme cümlesi olduğunu gösterir. Cümle içinde bir soru ifadesi ("yarın hava nasıl olacak") geçse de, bu ifade bir düşünceyi veya tahmini dile getirmektedir, doğrudan bir soru sormamaktadır. Bu nedenle cümlenin sonuna nokta konulmalıdır. Soru işareti burada yanlış kullanılmıştır.
Yukarıdaki açıklamalara göre, yalnızca B seçeneğindeki cümle doğrudan bir soru anlamı taşımakta ve soru işareti doğru bir şekilde kullanılmıştır.
Cevap B seçeneğidir.
