Aktiflik 11. sınıf kimya Test 2

İndirgenme potansiyeli değerleri verilen metallerden hangisi diğer metalleri kendi tuz çözeltisinden açığa çıkaramaz?
(İndirgenme potansiyelleri: Ag⁺/Ag: +0,80 V; Cu²⁺/Cu: +0,34 V; Fe²⁺/Fe: -0,44 V; Zn²⁺/Zn: -0,76 V)

A) Gümüş
B) Bakır
C) Demir
D) Çinko

Bu soruyu çözmek için metallerin indirgenme potansiyelleri ile aktiflikleri arasındaki ilişkiyi ve metallerin birbirlerini tuz çözeltilerinden açığa çıkarma prensibini anlamamız gerekiyor.

• İndirgenme Potansiyeli ve Metal Aktifliği: Bir metalin indirgenme potansiyeli ne kadar düşük (negatif) ise, o metalin elektron verme (yükseltgenme) eğilimi o kadar fazladır. Yani, indirgenme potansiyeli düşük olan metal daha aktiftir. Aktif metaller, pasif metallere göre daha kolay yükseltgenirler.
• Verilen indirgenme potansiyellerini aktiflik sırasına göre düzenleyelim:
  • $Zn^{2+}/Zn: -0,76 V$ (En düşük indirgenme potansiyeli, en aktif metal)
  • $Fe^{2+}/Fe: -0,44 V$
  • $Cu^{2+}/Cu: +0,34 V$
  • $Ag^+/Ag: +0,80 V$ (En yüksek indirgenme potansiyeli, en pasif metal)
  Buna göre metallerin aktiflik sırası: $Zn > Fe > Cu > Ag$ şeklindedir.
• Metal Yer Değiştirme Prensibi: Daha aktif bir metal, kendisinden daha pasif olan bir metalin iyonlarını tuz çözeltisinden indirgeyerek o metali açığa çıkarabilir. Örneğin, $Zn$ metali, $Cu^{2+}$ iyonlarını indirgeyerek $Cu$ metalini açığa çıkarabilir çünkü $Zn$, $Cu$'dan daha aktiftir.
• Soru, "Hangi metal diğer metalleri kendi tuz çözeltisinden açığa çıkaramaz?" şeklinde sorulmuştur. Bu ifade, genellikle "Hangi metalin iyonu, diğer metaller tarafından kendi tuz çözeltisinden açığa çıkarılamaz?" şeklinde de yorumlanabilir. Bu tür sorularda, en aktif metalin iyonlarının diğer metaller tarafından indirgenemeyeceği kastedilir.
• Bu yoruma göre, en aktif metalin iyonları, diğer (daha pasif) metaller tarafından indirgenemez ve dolayısıyla o metal açığa çıkarılamaz. Aktiflik sırasına baktığımızda, Çinko ($Zn$) en aktif metaldir. Bu durum, $Zn^{2+}$ iyonlarının indirgenmesinin en zor olduğu anlamına gelir.
• Yani, $Zn^{2+}$ iyonları, $Fe$, $Cu$ veya $Ag$ gibi daha pasif metaller tarafından indirgenerek $Zn$ metalini açığa çıkaramaz. Çünkü $Fe$, $Cu$ ve $Ag$ metalleri, $Zn$'den daha pasiftir ve $Zn^{2+}$ iyonlarını indirgeme eğilimleri yoktur.
• Bu nedenle, Çinko ($Zn$) metalinin iyonları ($Zn^{2+}$), diğer metaller tarafından kendi tuz çözeltisinden açığa çıkarılamaz.

Cevap D seçeneğidir.