Merhaba sevgili öğrenciler!
Bir fiziki haritayı doğru bir şekilde okuyabilmek ve üzerindeki bilgileri anlayabilmek için haritanın farklı bölümlerinin ne işe yaradığını bilmek çok önemlidir. Şimdi sorumuzu adım adım inceleyelim:
- Soru bizden ne istiyor? Fiziki bir haritada, yükselti basamaklarını gösteren renklerin (örneğin, yeşil, sarı, kahverengi) ve eşyükselti eğrilerinin (izohipslerin) ne anlama geldiğinin açıklandığı bölümü bulmamızı istiyor. Yani, haritadaki sembollerin ve renklerin "sözlüğünü" soruyor.
- A) Ölçek: Ölçek, haritadaki bir uzunluğun gerçek arazideki ne kadar uzunluğa karşılık geldiğini gösterir. Örneğin, 1:100.000 ölçek, haritadaki 1 cm'nin gerçekte 100.000 cm'ye (yani 1 km'ye) eşit olduğunu belirtir. Ölçek, sembollerin veya renklerin anlamını açıklamaz. Bu nedenle A seçeneği doğru değildir.
- B) Lejant (Harita Anahtarı): Lejant, bir haritada kullanılan tüm sembollerin, renklerin, çizgilerin ve işaretlerin ne anlama geldiğini açıklayan bölümdür. Fiziki haritalarda, deniz seviyesinden itibaren yükselti basamaklarını gösteren renk skalası (örneğin, 0-200 metre arası yeşil, 200-500 metre arası sarı vb.) ve eşyükselti eğrilerinin (izohipslerin) özellikleri (örneğin, hangi aralıklarla çizildiği) lejant bölümünde açıklanır. Lejant, haritanın "sözlüğü" gibidir; onu okumadan haritayı tam olarak anlamak mümkün değildir. Bu nedenle B seçeneği sorumuzun cevabıdır.
- C) Başlık: Haritanın başlığı, haritanın konusunu veya kapsadığı alanı belirtir. Örneğin, "Türkiye Fiziki Haritası" veya "Ankara İli Topoğrafya Haritası" gibi. Başlık, haritadaki sembollerin anlamını açıklamaz. Bu nedenle C seçeneği doğru değildir.
- D) Grid sistemi: Grid sistemi, harita üzerindeki belirli bir noktanın konumunu belirlemek için kullanılan koordinat sistemidir (örneğin, enlem ve boylam çizgileri veya kare ağ sistemi). Bu sistem, yer bulmaya yarar ancak haritadaki sembollerin veya renklerin anlamını açıklamaz. Bu nedenle D seçeneği doğru değildir.
Gördüğümüz gibi, haritadaki renklerin ve eşyükselti eğrilerinin ne anlama geldiğini açıklayan bölüm Lejant'tır. Lejant, haritayı doğru bir şekilde okuyabilmemiz için bize rehberlik eder.
Cevap B seçeneğidir.