Güneş sistemindeki gezegenlerin hareketlerini ve bu hareketlerin altında yatan kavramları anlamaya çalışalım. Bu soru, evrenin nasıl işlediğine dair temel bir prensibi sorguluyor.
- A) Tesadüfi oluşum: Eğer gezegenlerin yörüngeleri ve hareketleri tesadüfi olsaydı, belirli bir düzen veya matematiksel kural gözlemleyemezdik. Her şey tamamen rastgele olurdu. Ancak, gezegenlerin hareketlerinde gözlemlenen düzenlilik, tesadüfi bir oluşumun aksini gösterir.
- B) Kuantum belirsizliği: Kuantum belirsizliği, atom altı parçacıkların davranışlarını tanımlayan bir kavramdır. Gezegenlerin yörüngeleri gibi makro ölçekteki olaylarla doğrudan ilişkili değildir. Kuantum belirsizliği, bir parçacığın konumunu ve momentumunu aynı anda kesin olarak belirleyemeyeceğimizi ifade eder. Bu, gezegenlerin yörüngelerinin elips şeklinde olmasının veya belirli matematiksel kurallara uymasının nedeni değildir.
- C) Kâinattaki düzen: Gezegenlerin elips şeklindeki yörüngeleri ve bu yörüngelerdeki hareketlerinin matematiksel kurallara uygun olması, evrende var olan bir düzenin ve uyumun göstergesidir. Bu düzen, fizik yasaları tarafından belirlenir ve evrenin temel bir özelliğidir. Gezegenlerin hareketleri, Newton'un yerçekimi yasası ve Kepler'in gezegen hareketleri yasaları gibi belirli fiziksel prensiplerle açıklanabilir.
- D) Evrenin genişlemesi: Evrenin genişlemesi, galaksilerin birbirinden uzaklaşması olayıdır. Bu durum, gezegenlerin yörüngeleri üzerinde doğrudan bir etkiye sahip değildir. Evrenin genişlemesi, kozmolojik ölçekte gerçekleşen bir olaydır ve gezegenlerin Güneş etrafındaki hareketlerini doğrudan etkilemez.
Bu nedenle, gezegenlerin yörüngelerinin elips şeklinde olması ve belirli matematiksel kurallara uygun hareket etmeleri, kâinattaki düzen kavramıyla doğrudan ilişkilidir. Evrende her şeyin bir düzen içinde işlemesi, fizik yasalarının varlığı ve bu yasaların evrenin her yerinde aynı şekilde geçerli olmasıyla açıklanır.
Cevap C seçeneğidir.
