Bir araç 80 km doğu yönünde gidiyor, sonra 60 km batı yönünde hareket ediyor. Toplam süre 4 saat olduğuna göre, aracın ortalama sürati kaç km/saat'tir?
A) 5Sevgili öğrenciler, bu soruda bir aracın ortalama süratini bulmamız isteniyor. Ortalama sürat, bir cismin toplam kat ettiği yolu, bu yolu kat etmek için harcadığı toplam süreye bölerek bulunur. Yönün bir önemi yoktur, sadece kat edilen mesafelerin toplamı önemlidir. Bu, ortalama hızdan farklıdır; ortalama hızda yer değiştirme (başlangıç ve bitiş noktası arasındaki en kısa mesafe) önemlidir.
Ortalama sürat, toplam kat edilen yolun toplam süreye oranıdır. Matematiksel olarak şöyle ifade edilir:
Ortalama Sürat = $ rac{\text{Toplam Kat Edilen Yol}}{\text{Toplam Süre}}$
Araç önce 80 km doğu yönünde gitmiş, sonra 60 km batı yönünde hareket etmiştir. Sürat hesaplarken yönler önemli değildir, sadece kat edilen mesafelerin büyüklükleri toplanır. Aracın kat ettiği tüm mesafeleri toplarız.
İlk mesafe: $80 \text{ km}$
İkinci mesafe: $60 \text{ km}$
Toplam Kat Edilen Yol = $80 \text{ km} + 60 \text{ km} = 140 \text{ km}$
Soruda bize aracın bu hareketleri tamamlaması için geçen toplam sürenin 4 saat olduğu verilmiştir.
Toplam Süre = $4 \text{ saat}$
Şimdi bulduğumuz Toplam Kat Edilen Yol ve Toplam Süre değerlerini ortalama sürat formülünde yerine koyalım:
Ortalama Sürat = $ rac{140 \text{ km}}{4 \text{ saat}}$
Ortalama Sürat = $35 \text{ km/saat}$
Bu adımları takip ettiğimizde, aracın ortalama süratinin 35 km/saat olduğunu görüyoruz. Unutmayın, eğer ortalama hız sorulsaydı, yer değiştirme miktarı (80 km doğu - 60 km batı = 20 km doğu) üzerinden hesap yapmamız gerekirdi, ancak burada sürat isteniyor.
Cevap C seçeneğidir.
