9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül, ara sözü belirtmek için kullanılmıştır?
A) Ahmet, dün seni aradı.
B) Bu kitabı, yani son çıkan romanı, mutlaka oku.
C) Ev, araba, yazlık aldı.
D) Geldi, oturdu, konuştu.
Sevgili öğrenciler, bu soruda virgülün farklı görevlerinden biri olan "ara sözü belirtme" görevini bulacağız. Öncelikle "ara söz"ün ne olduğunu hatırlayalım:
- Ara söz (açıklayıcı söz): Cümlede bir ögenin anlamını pekiştirmek, açıklamak veya ek bilgi vermek amacıyla kullanılan, genellikle iki virgül ya da iki kısa çizgi arasında yer alan sözcük veya söz öbeğidir. Ara söz, kendisinden önceki ögeyi açıklar.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Ahmet, dün seni aradı. Bu cümlede virgül, özneyi (Ahmet) vurgulamak veya cümlede duraklama sağlamak amacıyla kullanılmıştır. Burada "Ahmet" kelimesini açıklayan ek bir bilgi yoktur. Dolayısıyla ara söz göreviyle kullanılmamıştır.
- B) Bu kitabı, yani son çıkan romanı, mutlaka oku. Bu cümlede "yani son çıkan romanı" ifadesi, "Bu kitabı" söz öbeğini açıklamakta, onun ne olduğunu daha detaylı belirtmektedir. Bu ifade, iki virgül arasına alınarak ara söz olarak kullanılmıştır. "Bu kitabı" derken hangi kitaptan bahsedildiği "yani son çıkan romanı" ifadesiyle açıklanmıştır. İşte virgülün ara sözü belirtme görevi budur.
- C) Ev, araba, yazlık aldı. Bu cümlede virgüller, eş görevli sözcükleri (ev, araba, yazlık) birbirinden ayırmak için kullanılmıştır. Bir sıralama söz konusudur, ara söz yoktur.
- D) Geldi, oturdu, konuştu. Bu cümlede virgüller, art arda sıralanan fiilleri veya sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için kullanılmıştır. Burada da ara söz göreviyle bir kullanım söz konusu değildir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, virgülün ara sözü belirtmek için kullanıldığı cümle B seçeneğidir.
Cevap B seçeneğidir.
