Sevgili öğrenciler, bu soru levha tektoniği ve levha sınır tipleri hakkında temel bir anlayış gerektiriyor. Kıtaların hareketleri, Dünya'nın dış katmanı olan litosferin parçaları olan levhaların birbirlerine göre hareket etmesiyle gerçekleşir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Yakınsak sınır (Convergent boundary): Bu tür sınırlarda iki levha birbirine doğru hareket eder ve çarpışır. Bu çarpışma sonucunda dağ sıraları oluşabilir (örneğin Himalayalar), bir levha diğerinin altına dalabilir (yitim zonu) veya volkanik adalar zinciri meydana gelebilir. Kıtaların birbirinden uzaklaşmasına değil, birbirine yaklaşmasına veya çarpışmasına neden olur.
- B) Iraksak sınır (Divergent boundary): Bu tür sınırlarda iki levha birbirinden uzaklaşır. Levhalar birbirinden ayrıldığında, alttaki mantodan magma yükselerek yeni okyanus kabuğu oluşturur. Bu süreç, okyanus ortası sırtlarının oluşumuna yol açar ve kıtaların zamanla birbirinden uzaklaşmasına neden olur. Örneğin, Atlas Okyanusu'nun ortasındaki sırt, Kuzey Amerika ve Avrasya levhalarının birbirinden uzaklaşmasıyla oluşmaktadır. Bu, sorumuzun doğru cevabıdır.
- C) Transform sınır (Transform boundary): Bu tür sınırlarda iki levha birbirine sürtünerek yatay yönde kayar. Bu hareket genellikle büyük depremlere neden olur (örneğin San Andreas Fayı). Ancak, yeni kabuk oluşumu veya kabuk yıkımı gerçekleşmez; dolayısıyla kıtaların birbirinden uzaklaşmasına veya yaklaşmasına neden olmaz.
- D) Yitim zonu (Subduction zone): Yitim zonu, yakınsak sınırların özel bir türüdür. Burada bir okyanusal levha, daha yoğun olduğu için başka bir okyanusal levhanın veya kıtasal levhanın altına dalarak manto içine geri döner. Bu da levhaların birbirine yaklaşmasına ve birinin diğerinin altına girmesine neden olur, birbirinden uzaklaşmasına değil.
Bu açıklamalar ışığında, kıtaların birbirinden uzaklaşmasına neden olan levha hareketi, levhaların birbirlerinden ayrıldığı ıraksak sınırlarda meydana gelir.
Cevap B seçeneğidir.
