6. Öğrenciler, proje ödevlerini tamamlamak için kütüphanede toplanmışlar. Kimi kitapları karıştırıyor, kimi notlar alıyor, kimi de bilgisayarda araştırma yapıyor. Hoca da onlara rehberlik ediyor.
Bu parçada aşağıdaki fiil kiplerinden hangisi kullanılmamıştır?
A) Öğrenilen geçmiş zaman
B) Şimdiki zaman
C) Geniş zaman
D) Gelecek zaman
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, verilen metinde hangi fiil kipinin kullanılmadığını bulmamız isteniyor. Fiil kipleri, eylemin ne zaman gerçekleştiğini veya ne anlama geldiğini gösteren eklerdir. Şimdi metni dikkatlice inceleyelim ve fiilleri bularak hangi kiplerle çekimlendiğini tespit edelim.
- Öncelikle metindeki fiilleri ve bu fiillerin hangi kiplerle çekimlendiğini belirleyelim:
- "Öğrenciler, proje ödevlerini tamamlamak için kütüphanede toplanmışlar."
- Buradaki "toplanmışlar" fiili, "-mış" eki almıştır. Bu ek, başkasından duyulan veya sonradan fark edilen geçmiş zamanı ifade eden Öğrenilen geçmiş zaman kipidir.
- Yani, A seçeneğindeki "Öğrenilen geçmiş zaman" kullanılmıştır.
- "Kimi kitapları karıştırıyor, kimi notlar alıyor, kimi de bilgisayarda araştırma yapıyor."
- "karıştırıyor", "alıyor" ve "yapıyor" fiilleri, "-yor" eki almıştır. Bu ek, eylemin şu anda devam ettiğini gösteren Şimdiki zaman kipidir.
- Yani, B seçeneğindeki "Şimdiki zaman" kullanılmıştır.
- "Hoca da onlara rehberlik ediyor."
- "ediyor" fiili de "-yor" eki almıştır. Bu da yine Şimdiki zaman kipidir.
- Yani, B seçeneğindeki "Şimdiki zaman" tekrar kullanılmıştır.
- Şimdi seçeneklerdeki diğer kiplere bakalım:
- C) Geniş zaman: Geniş zaman, genellikle her zaman yapılan, alışkanlık haline gelmiş veya genel geçer durumları ifade eder. Ekleri "-r, -ar, -er, -ır, -ir, -ur, -ür" (olumlu) veya "-maz, -mez" (olumsuz) şeklindedir. Metinde bu eklerle çekimlenmiş hiçbir fiil bulunmamaktadır. Metin, genel bir durumu değil, belirli bir anda gerçekleşen olayları anlatmaktadır.
- D) Gelecek zaman: Gelecek zaman, eylemin gelecekte yapılacağını ifade eder. Ekleri "-acak, -ecek" şeklindedir. Metinde geleceğe yönelik hiçbir plan, tahmin veya eylemden bahsedilmemektedir. Bu eklerle çekimlenmiş hiçbir fiil de yoktur.
- Metinde Öğrenilen geçmiş zaman ve Şimdiki zaman kipleri kullanılmıştır. Geniş zaman ve Gelecek zaman kipleri ise doğrudan kullanılmamıştır. Ancak soruda bizden kullanılmayan tek kipi bulmamız isteniyor. Metinde anlatılan olaylar geçmişte başlamış ve şimdiki zamanda devam eden eylemlerdir. Geleceğe yönelik hiçbir ifade veya eylem bulunmamaktadır. Bu nedenle, metinde kesinlikle kullanılmayan kip gelecek zamandır.
Cevap D seçeneğidir.
