5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül sıralı cümleleri ayırmak için kullanılmıştır?
A) Küçük, sevimli bir kedi gördük.
B) Defterimi açtım, yazmaya başladım.
C) Süt, peynir ve yumurta aldık.
D) Arkadaşım, Ece çok güzel resim yapar.
Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruda, virgülün farklı kullanım alanlarından biri olan "sıralı cümleleri ayırma" görevini bulacağız. Öncelikle, sıralı cümlenin ne demek olduğunu hatırlayalım:
- Sıralı cümleler: Birden fazla yüklemi olan, yani birden fazla yargı bildiren cümlelerin virgül veya noktalı virgülle birbirine bağlanmasıyla oluşan cümlelerdir. Her bir yargı kendi içinde bağımsız bir cümle gibi düşünülebilir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Küçük, sevimli bir kedi gördük.
- Burada "küçük" ve "sevimli" kelimeleri, "kedi" ismini niteleyen eş görevli sıfatlardır. Virgül, eş görevli kelimeleri ayırmak için kullanılmıştır. Bu bir sıralı cümle değildir.
- B) Defterimi açtım, yazmaya başladım.
- Bu cümlede iki farklı yargı (eylem) bulunmaktadır: "Defterimi açtım" ve "yazmaya başladım". Her ikisi de kendi içinde birer cümlecik (yüklem) barındırır. Virgül, bu iki bağımsız yargıyı (cümleyi) birbirine bağlayarak sıralı bir cümle oluşturmuştur. İşte aradığımız kullanım budur!
- C) Süt, peynir ve yumurta aldık.
- Burada "süt", "peynir" ve "yumurta" kelimeleri, birbiri ardına sıralanmış eş görevli isimlerdir. Virgül, bu eş görevli kelimeleri ayırmak için kullanılmıştır. Bu da bir sıralı cümle değildir.
- D) Arkadaşım, Ece çok güzel resim yapar.
- Bu cümlede "Ece" kelimesi, "arkadaşım" kelimesinin açıklayıcısı (ara sözü) olarak kullanılmıştır. Virgül, ara sözleri ayırmak için kullanılmıştır. Bu da sıralı cümleleri ayırma görevi değildir.
Gördüğümüz gibi, B seçeneğindeki virgül, iki farklı yargıyı (cümleyi) birbirine bağlayarak sıralı bir cümle oluşturmuştur.
Cevap B seçeneğidir.