Metinde güvercinin anlatıcının yanına gelmesi, aralarında bir bağ oluşması ve daha sonra güvercinin gelmemesi şeklinde bir olay örgüsü bulunmaktadır.
Bu olay örgüsü aşağıdaki hikâye türlerinden hangisine örnektir?
A) Masal
B) Fabl
C) Durum hikâyesi
D) Olay hikâyesi
Sevgili öğrenciler, bu soruda bir metin parçasının olay örgüsüne bakarak hangi hikâye türüne ait olduğunu bulmamız isteniyor. Hikâye türlerini iyi anlamak, metinleri daha derinlemesine kavramamızı sağlar. Şimdi adım adım inceleyelim:
- Verilen Olay Örgüsünü Anlayalım:
Metinde "güvercinin anlatıcının yanına gelmesi, aralarında bir bağ oluşması ve daha sonra güvercinin gelmemesi" şeklinde bir olay örgüsü var. Bu olay örgüsü, büyük ve karmaşık bir olayın gelişimini değil, daha çok bir anı, bir durumu, bir duygusal süreci anlatıyor. Bir başlangıç (güvercinin gelmesi), bir gelişme (bağ oluşması) ve bir bitiş (güvercinin gelmemesi) var, ancak bu bitiş bir çözüme veya dramatik bir sonuca bağlanmıyor; daha çok bir durumun sona ermesini, bir duygunun yaşanmasını ifade ediyor.
- Hikâye Türlerini İnceleyelim:
Şimdi seçeneklerdeki hikâye türlerinin özelliklerine bakalım ve verilen olay örgüsüyle karşılaştıralım:
- A) Masal: Masallar genellikle olağanüstü olayların, sihirli unsurların, hayvanların veya cansız varlıkların insan gibi davrandığı, iyilik ve kötülük çatışmasının olduğu, evrensel mesajlar içeren ve genellikle mutlu sonla biten anlatılardır. Verilen olay örgüsünde olağanüstü bir durum veya sihirli bir unsur bulunmadığı için masal olamaz.
- B) Fabl: Fabllar, hayvanların veya bitkilerin insan gibi konuşturulduğu, sonunda bir ahlak dersi veya öğüt veren kısa hikâyelerdir. Buradaki güvercin insan gibi konuşmuyor ve hikâyenin temel amacı bir ders vermek değil, bir durumu ve duyguyu aktarmaktır. Bu nedenle fabl da değildir.
- C) Durum hikâyesi (Çehov Tarzı Hikâye): Durum hikâyeleri, olay örgüsünden çok, bir durumu, bir anı, bir ruh halini, bir atmosferi anlatır. Okuyucuda merak uyandırmaktan çok, onu düşündürmeyi, hissettirmeyi amaçlar. Serim, düğüm, çözüm gibi belirgin bir olay örgüsü yerine, günlük yaşamdan bir kesit sunar. Karakterlerin iç dünyası ve duyguları ön plandadır. Verilen olay örgüsü (güvercinin gelmesi, bağ kurulması ve sonra gelmemesi) tam da böyle bir durumu, bir duygusal süreci ve bir anın bitişini yansıtmaktadır. Burada önemli olan güvercinin gelip gitmesinden çok, anlatıcının bu durum karşısındaki hisleri ve yaşanan bağdır. Bu, bir "durum"un anlatımıdır.
- D) Olay hikâyesi (Maupassant Tarzı Hikâye): Olay hikâyeleri, belirgin bir olay örgüsüne (serim, düğüm, çözüm) sahiptir. Okuyucuda merak uyandırır, olaylar zinciri bir sonuca bağlanır ve genellikle bir çatışma veya gerilim içerir. Verilen metinde, bir güvercinin gelip gitmesi, olaylar zincirinden çok, bir durumun tasviridir. Büyük bir çatışma veya merak uyandıran bir olay örgüsü yoktur. Bu nedenle olay hikâyesi de değildir.
- Sonuç:
Metindeki olay örgüsü, bir güvercinle kurulan bağın ve bu bağın sona ermesinin yarattığı durumu ve duyguyu ön plana çıkarmaktadır. Bu da onu bir durum hikâyesi örneği yapar.
Cevap C seçeneğidir.
