Sülfür bakterilerinin gerçekleştirdiği kemosentez olayı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Karbondioksit özümlemesi yaparlar
B) İnorganik maddeleri oksitleyerek enerji elde ederler
C) Üretilen organik maddeler ekosistemdeki diğer canlılar tarafından kullanılabilir
D) Işık enerjisi olmadan organik madde sentezleyemezler
Merhaba sevgili öğrenciler!
Kemosentez, bazı canlıların ışık enerjisi yerine kimyasal enerji kullanarak organik madde sentezlemesi olayıdır. Sülfür bakterileri de kemosentetik canlılara güzel bir örnektir. Şimdi sorudaki ifadeleri adım adım inceleyelim:
- A) Karbondioksit özümlemesi yaparlar: Kemosentetik bakteriler, tıpkı fotosentetik canlılar gibi, kendi besinlerini üreten ototrof canlılardır. Organik madde sentezi için karbon kaynağına ihtiyaç duyarlar ve bu karbonu atmosferdeki karbondioksitten ($CO_2$) alarak özümserler (fikse ederler). Bu nedenle bu ifade doğrudur.
- B) İnorganik maddeleri oksitleyerek enerji elde ederler: Kemosentezin temel prensibi budur. Sülfür bakterileri, hidrojen sülfür ($H_2S$) gibi sülfür bileşiklerini oksitleyerek (kimyasal tepkimeye sokarak) açığa çıkan enerjiyi kullanırlar. Bu enerji, organik madde sentezi için gerekli olan ATP ve NADPH üretiminde kullanılır. Bu nedenle bu ifade doğrudur.
- C) Üretilen organik maddeler ekosistemdeki diğer canlılar tarafından kullanılabilir: Kemosentetik bakteriler, besin zincirinin temelini oluşturan üreticilerdir. Ürettikleri organik maddeler, ekosistemdeki diğer heterotrof (tüketici) canlılar tarafından besin ve enerji kaynağı olarak kullanılır. Özellikle derin denizlerdeki hidrotermal bacaların etrafındaki ekosistemler, kemosenteze dayalıdır. Bu nedenle bu ifade doğrudur.
- D) Işık enerjisi olmadan organik madde sentezleyemezler: Bu ifade yanlıştır. Kemosentez, adından da anlaşılacağı gibi "kimyasal sentez" anlamına gelir ve ışık enerjisi yerine kimyasal enerji kullanır. Fotosentez ışık enerjisiyle gerçekleşirken, kemosentez karanlık ortamlarda bile inorganik maddelerin oksidasyonundan elde edilen enerjiyle organik madde sentezleyebilir. Sülfür bakterileri de ışık enerjisine ihtiyaç duymadan kemosentez yaparlar.
Bu durumda, sülfür bakterilerinin kemosentezi ile ilgili yanlış olan ifade D seçeneğidir.
Cevap D seçeneğidir.
