Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harf kullanımı doğrudur?
A) Ayşe teyze bize yemek getirdi.
B) Doktor ali bey hastalarıyla ilgileniyor.
C) Bu kitabı Millî Eğitim bakanlığı yayınlamış.
D) İstanbul boğazı'nda tekne turu yaptık.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Büyük harflerin doğru kullanımı, yazılı anlatımda hem anlamı netleştiren hem de yazım kurallarına uygunluğu sağlayan önemli bir konudur. Şimdi gelin, bu sorudaki cümleleri adım adım inceleyelim ve doğru cevabı bulalım.
- A) Ayşe teyze bize yemek getirdi.
- "Ayşe" özel isim olduğu için büyük harfle başlaması doğrudur.
- "teyze" kelimesi, özel isimden sonra gelen ve akrabalık bildiren bir sözcüktür. Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre, özel adlardan sonra gelen akrabalık bildiren kelimeler küçük harfle başlar (örneğin: Ayşe teyze, Kemal dayı, Fatma nine). Bu nedenle "teyze" kelimesinin küçük harfle yazılması doğrudur.
- Bu cümlede büyük harf kullanımı kurallara uygundur.
- B) Doktor ali bey hastalarıyla ilgileniyor.
- "Doktor" unvanı, özel isimden önce geldiğinde büyük harfle başlamalıdır. Bu cümlede "Doktor" yerine "doktor" yazıldığı için yanlıştır. Doğrusu "Doktor" olmalıdır.
- "Ali" özel isim olduğu için büyük harfle başlaması doğrudur.
- "bey" hitap sözcüğü, özel isimden sonra geldiğinde büyük harfle başlamalıdır. Bu cümlede "bey" yerine "bey" yazıldığı için yanlıştır. Doğrusu "Bey" olmalıdır.
- Cümlenin doğru yazımı: "Doktor Ali Bey hastalarıyla ilgileniyor."
- C) Bu kitabı Millî Eğitim bakanlığı yayınlamış.
- "Millî Eğitim Bakanlığı" bir kurumun, kuruluşun veya derneğin özel adıdır. Kurum, kuruluş ve kurul adlarının her kelimesi büyük harfle başlar. Bu cümlede "bakanlığı" kelimesi küçük harfle yazıldığı için yanlıştır. Doğrusu "Bakanlığı" olmalıdır.
- Cümlenin doğru yazımı: "Bu kitabı Millî Eğitim Bakanlığı yayınlamış."
- D) İstanbul boğazı'nda tekne turu yaptık.
- "İstanbul" özel isim olduğu için büyük harfle başlaması doğrudur.
- "Boğazı" kelimesi, yer adlarının özel adıdır (İstanbul Boğazı). Yer adlarında geçen deniz, nehir, göl, dağ, boğaz vb. tür bildiren ikinci adlar büyük harfle başlar. Bu cümlede "boğazı" kelimesi küçük harfle yazıldığı için yanlıştır. Doğrusu "Boğazı" olmalıdır.
- Cümlenin doğru yazımı: "İstanbul Boğazı'nda tekne turu yaptık."
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, büyük harf kullanımının doğru olduğu cümlenin A seçeneğinde yer aldığını görüyoruz.
Cevap A seçeneğidir.