Mayoz bölünmenin evreleri ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
A) Profaz I - Tetrat oluşumu
B) Metafaz I - Kromozomlar ekvator düzleminde tek sıra halinde dizilir
C) Anafaz I - Kromatitler ayrılır
D) Telofaz II - Sitoplazma bölünmesi gerçekleşmez
Mayoz bölünme, eşeyli üreyen canlılarda gamet (üreme hücresi) oluşumunu sağlayan, kromozom sayısını yarıya indiren özel bir hücre bölünmesi türüdür. İki ana evreden oluşur: Mayoz I ve Mayoz II. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Profaz I - Tetrat oluşumu
- Açıklama: Mayoz I'in en uzun ve en karmaşık evresi olan Profaz I'de, homolog kromozomlar (biri anneden, diğeri babadan gelen ve aynı genleri taşıyan kromozom çiftleri) birbirleriyle eşleşir. Bu eşleşmeye sinapsis denir. Eşleşen her bir homolog kromozom çifti, dört kromatitten oluşur ve bu yapıya tetrat (veya bivalan) adı verilir. Bu evrede ayrıca krossing-over (parça değişimi) de gerçekleşebilir, bu da genetik çeşitliliğin temelini oluşturur. Bu ifade doğrudur.
- B) Metafaz I - Kromozomlar ekvator düzleminde tek sıra halinde dizilir
- Açıklama: Metafaz I'de, homolog kromozom çiftleri (tetratlar) hücrenin ekvator düzleminde karşılıklı olarak dizilir. Yani, her bir homolog kromozom çifti, ekvator düzleminin zıt taraflarında yer alır. Kromozomların ekvator düzleminde tek sıra halinde dizilmesi, mitoz bölünmenin metafaz evresinde ve mayoz II'nin Metafaz II evresinde gerçekleşir. Bu ifade yanlıştır.
- C) Anafaz I - Kromatitler ayrılır
- Açıklama: Anafaz I'de, homolog kromozomlar birbirinden ayrılarak zıt kutuplara çekilir. Bu sırada her kromozom hala iki kardeş kromatitten oluşur ve bu kromatitler birbirlerinden ayrılmazlar. Kardeş kromatitlerin birbirinden ayrılması ve zıt kutuplara çekilmesi Anafaz II evresinde gerçekleşir. Bu ifade yanlıştır.
- D) Telofaz II - Sitoplazma bölünmesi gerçekleşmez
- Açıklama: Telofaz II, mayoz bölünmenin son evresidir. Bu evrenin sonunda çekirdek zarı ve çekirdekçik yeniden oluşur, kromozomlar dekondeze olur. Telofaz II'yi genellikle sitoplazma bölünmesi (sitokinez) takip eder. Sitokinez, hücrenin ikiye bölünmesini sağlayarak toplamda dört haploit hücrenin oluşumunu tamamlar. "Gerçekleşmez" ifadesi yanlıştır, genellikle gerçekleşir. Bu ifade yanlıştır.
Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda, doğru eşleştirme A seçeneğinde verilmiştir.
Cevap A seçeneğidir.
