4. "Yazarın son kitabı, önceki eserlerinden çok daha sürükleyici ve akıcı bir dille kaleme alınmış."
Bu cümle ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Nesnel bir cümledir çünkü yazarın kitaplarını karşılaştırmıştır
B) Öznel bir cümledir çünkü kişisel beğeni ve yorum içermektedir
C) Nesnel bir cümledir çünkü dilin akıcılığı ölçülebilir
D) Öznel bir cümledir çünkü kitabın konusundan bahsetmiştir
Sevgili öğrenciler, bu soruda bir cümlenin nesnel mi yoksa öznel mi olduğunu anlamamız isteniyor. Bir cümlenin nesnel mi yoksa öznel mi olduğunu anlamak için, o cümlenin kişisel yorum, beğeni veya duygu içerip içermediğine dikkat etmeliyiz.
- Nesnel cümleler, doğruluğu veya yanlışlığı kanıtlanabilen, kişiden kişiye değişmeyen, herkes tarafından aynı şekilde kabul edilen yargılar içerir. Örneğin, "Türkiye'nin başkenti Ankara'dır." cümlesi nesneldir.
- Öznel cümleler ise kişisel duygu, düşünce, beğeni, yorum veya yargı içerir. Bu tür cümlelerin doğruluğu veya yanlışlığı kanıtlanamaz, kişiden kişiye değişir. Örneğin, "Bu film çok sıkıcıydı." cümlesi özneldir, çünkü bir başkası filmi çok beğenebilir.
Şimdi sorudaki cümleyi inceleyelim:
"Yazarın son kitabı, önceki eserlerinden çok daha sürükleyici ve akıcı bir dille kaleme alınmış."
- Bu cümlede geçen "sürükleyici" ve "akıcı" kelimeleri, kitabın dili hakkında kişisel bir değerlendirmedir. Bir okuyucu için bir kitap sürükleyici ve akıcıyken, başka bir okuyucu için aynı kitap sıkıcı veya anlaşılmaz gelebilir.
- Bu tür ifadeler, ölçülebilir veya kanıtlanabilir özellikler değildir; tamamen okuyucunun kişisel deneyimine ve beğenisine bağlıdır. Bu nedenle, cümle kişisel bir yorum ve beğeni içermektedir.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Nesnel bir cümledir çünkü yazarın kitaplarını karşılaştırmıştır
- Cümle evet, yazarın kitaplarını karşılaştırmıştır ("önceki eserlerinden çok daha..."). Ancak, karşılaştırmanın yapıldığı kriterler ("sürükleyici" ve "akıcı") nesnel değil, özneldir. Bu yüzden bu seçenek yanlıştır. Karşılaştırma yapılması bir cümleyi otomatik olarak nesnel yapmaz; önemli olan karşılaştırmanın hangi temelde yapıldığıdır.
- B) Öznel bir cümledir çünkü kişisel beğeni ve yorum içermektedir
- Yukarıda da belirttiğimiz gibi, "sürükleyici" ve "akıcı" kelimeleri kişisel bir beğeni ve yorumu ifade eder. Bu ifadeler kişiden kişiye değişir ve kanıtlanamaz. Bu nedenle, bu seçenek doğrudur.
- C) Nesnel bir cümledir çünkü dilin akıcılığı ölçülebilir
- Dilin akıcılığı, sayfa sayısı veya kelime sayısı gibi somut bir şekilde ölçülemez. Akıcılık, okuyucunun metni okurken hissettiği bir duygu ve algıdır. Bu nedenle, bu seçenek yanlıştır.
- D) Öznel bir cümledir çünkü kitabın konusundan bahsetmiştir
- Cümle, kitabın konusundan değil, dilinden ve okuyucu üzerindeki etkisinden bahsetmektedir. Ayrıca, bir cümlenin kitabın konusundan bahsetmesi onu otomatik olarak öznel yapmaz. Konuyu nesnel bir şekilde de anlatabiliriz (örneğin: "Kitap, bir dedektifin maceralarını anlatıyor."). Bu nedenle, bu seçenek yanlıştır.
Bu açıklamalar ışığında, cümlenin kişisel beğeni ve yorum içerdiği açıkça görülmektedir.
Cevap B seçeneğidir.
