8. "Yazar, romanında toplumsal eleştiriyi ustalıkla işlemiş ve okuyucuyu düşündüren bir kurgu oluşturmuştur."
Bu cümledeki öznel ifadeler aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
A) yazar - roman
B) toplumsal eleştiri - kurgu
C) ustalıkla - düşündüren
D) oluşturmuştur - işlemiş
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, verilen cümlede yer alan öznel ifadeleri bulmamız isteniyor. Öncelikle "öznel ifade" ne demek, onu hatırlayalım:
- Öznel ifade (subjektif ifade): Kişiden kişiye değişen, kişisel duygu, düşünce veya yorum içeren, doğruluğu veya yanlışlığı kanıtlanamayan ifadelerdir. Bu ifadeler, söyleyenin bakış açısını yansıtır. Örneğin, "Bu film çok güzeldi" öznel bir ifadedir, çünkü güzellik algısı kişiden kişiye değişir.
- Nesnel ifade (objektif ifade): Herkes tarafından aynı şekilde kabul edilen, doğruluğu veya yanlışlığı kanıtlanabilen, kişisel yorum içermeyen ifadelerdir. Örneğin, "Film 2 saat sürdü" nesnel bir ifadedir.
Şimdi cümlemizi inceleyelim: "Yazar, romanında toplumsal eleştiriyi ustalıkla işlemiş ve okuyucuyu düşündüren bir kurgu oluşturmuştur."
- "Yazar" ve "roman": Bunlar somut kavramlardır, kişiden kişiye değişmez. Nesneldir.
- "Toplumsal eleştiri" ve "kurgu": Bunlar da romanın içeriğiyle ilgili genel kavramlardır, kişisel yoruma açık değildir. Nesneldir.
- "İşlemiş" ve "oluşturmuştur": Bunlar yazarın yaptığı eylemlerdir. Eylemin kendisi nesneldir. Nesneldir.
- "Ustalıkla": İşte burada bir değerlendirme var. Bir yazarın bir konuyu "ustalıkla" işleyip işlemediği, okuyucunun veya eleştirmenin kişisel görüşüne bağlıdır. Kimi okuyucu "ustalıkla" bulurken, kimi "sıradan" bulabilir. Bu ifade kişisel bir yargı içerdiği için özneldir.
- "Düşündüren": Bu da bir değerlendirmedir. Bir kurgunun "düşündürücü" olup olmadığı, okuyucunun entelektüel birikimine, beklentilerine ve yorumuna göre değişir. Birine çok düşündürücü gelen bir kurgu, diğerine yüzeysel gelebilir. Bu ifade de kişisel bir yargı içerdiği için özneldir.
Bu durumda, cümlede yer alan öznel ifadeler "ustalıkla" ve "düşündüren" kelimeleridir.
Seçeneklere baktığımızda:
- A) yazar - roman: Nesneldir.
- B) toplumsal eleştiri - kurgu: Nesneldir.
- C) ustalıkla - düşündüren: Her ikisi de özneldir.
- D) oluşturmuştur - işlemiş: Nesneldir.
Doğru cevabın C seçeneği olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap C seçeneğidir.
