7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) farklı bir görevde kullanılmıştır?
A) Kitabı, defteri ve kalemi çantasına koydu.
B) Ali, okula erken gitmek istiyordu.
C) Yaşlı, adamın yanına yaklaştı.
D) Ankara, Türkiye'nin başkentidir.
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda virgülün (,) cümle içindeki farklı görevlerini anlamaya çalışacağız. Virgül, Türkçede çok çeşitli görevlerde kullanılan önemli bir noktalama işaretidir. Her seçeneği dikkatlice inceleyelim ve virgülün orada hangi amaçla kullanıldığını bulalım.
- A) Kitabı, defteri ve kalemi çantasına koydu.
- Bu cümlede virgül, "kitabı" ve "defteri" kelimelerini ayırmak için kullanılmıştır. Bu kelimeler, cümlenin öğeleri arasında "eş görevli" kelimelerdir (yani hepsi "ne koydu?" sorusuna cevap veren nesnelerdir). Virgül, bu tür eş görevli kelimeleri veya kelime gruplarını sıralarken kullanılır.
- Görevi: Eş görevli kelime ve kelime gruplarını ayırma.
- B) Ali, okula erken gitmek istiyordu.
- Burada virgül, cümlenin öznesi olan "Ali" kelimesinden sonra kullanılmıştır. Özellikle uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş özneyi belirtmek veya vurgulamak için kullanılır. Bu cümlede özne çok uzak olmasa da, özneyi diğer öğelerden ayırma görevi üstlenmiştir.
- Görevi: Özneyi belirtme/ayırma.
- C) Yaşlı, adamın yanına yaklaştı.
- Bu cümledeki virgülün görevi diğerlerinden farklıdır ve çok önemlidir. Eğer virgül olmasaydı cümle "Yaşlı adamın yanına yaklaştı." şeklinde okunurdu ve bu durumda "yaşlı adam" bir bütün olarak özne olurdu (yani "yaşlı" kelimesi "adam" kelimesinin sıfatı olurdu). Ancak virgül kullanıldığında, "Yaşlı" kelimesi tek başına bir isim (yaşlı kişi anlamında) olarak özne görevini üstlenir ve "adamın" kelimesi de tamlayan görevinde olur. Yani "Yaşlı (kişi), adamın yanına yaklaştı." anlamı ortaya çıkar. Virgül burada anlam karışıklığını gidermek ve kelimenin türünü (sıfat mı, isim mi) belirlemek için kullanılmıştır.
- Görevi: Anlam karışıklığını giderme.
- D) Ankara, Türkiye'nin başkentidir.
- Bu cümlede de virgül, cümlenin öznesi olan "Ankara" kelimesinden sonra kullanılmıştır. Tıpkı B seçeneğinde olduğu gibi, özneyi cümlenin diğer öğelerinden ayırma ve belirtme görevi üstlenmiştir.
- Görevi: Özneyi belirtme/ayırma.
Şimdi görevleri karşılaştıralım:
- A seçeneğinde virgül, eş görevli kelimeleri ayırmıştır.
- B seçeneğinde virgül, özneyi belirtmiştir.
- C seçeneğinde virgül, anlam karışıklığını gidermiştir.
- D seçeneğinde virgül, özneyi belirtmiştir.
Görüldüğü gibi, B ve D seçeneklerinde virgülün görevi aynıdır (özneyi belirtme). A seçeneğinde ise eş görevli kelimeleri ayırma görevi vardır. Ancak C seçeneğindeki "anlam karışıklığını giderme" görevi, diğer seçeneklerdeki görevlerden temelden farklıdır ve virgülün yokluğunda cümlenin anlamının tamamen değişmesine neden olur.
Cevap C seçeneğidir.
