10. "Her sabah aynı kahvaltıyı yapıyordu." cümlesindeki sıfat tamlamaları hangi seçenekte doğru verilmiştir?
A) her sabah - aynı kahvaltı
B) her sabah - kahvaltıyı yapıyordu
C) sabah aynı - kahvaltıyı yapıyordu
D) her - aynı kahvaltı
Bu soruda, verilen cümlede yer alan sıfat tamlamalarını bulmamız isteniyor. Sıfat tamlamalarını doğru bir şekilde tespit edebilmek için öncelikle sıfatın ve sıfat tamlamasının ne olduğunu hatırlayalım:
- Sıfat (Ön Ad): Varlıkları niteleyen veya belirten sözcüklerdir. İsimlerden önce gelerek onları renk, durum, biçim gibi yönlerden niteleyen (nitelik sıfatı) ya da sayı, işaret, soru, belirsizlik gibi yönlerden belirten (belirtme sıfatı) sözcüklerdir.
- Sıfat Tamlaması: Bir sıfatın, kendisinden sonra gelen bir ismi nitelemesi veya belirtmesiyle oluşan sözcük grubudur. Sıfat, isme sorulan "nasıl?", "hangi?", "kaç?" gibi sorulara cevap verir.
Şimdi verilen cümleyi inceleyelim: "Her sabah aynı kahvaltıyı yapıyordu."
- Cümledeki kelimeleri tek tek ele alalım ve sıfat olup olmadıklarına, bir isimle tamlama oluşturup oluşturmadıklarına bakalım:
- "Her" kelimesi, kendisinden sonra gelen "sabah" ismini belirtmektedir. "Hangi sabah?" sorusuna "Her sabah" cevabını verir. Bu durumda "her sabah" bir sıfat tamlamasıdır. ("Her" belirsizlik sıfatıdır.)
- "Aynı" kelimesi, kendisinden sonra gelen "kahvaltı" ismini belirtmektedir. "Hangi kahvaltı?" sorusuna "Aynı kahvaltı" cevabını verir. Bu durumda "aynı kahvaltı" bir sıfat tamlamasıdır. ("Aynı" işaret sıfatıdır.)
- "Yapıyordu" kelimesi bir fiildir ve tamlama oluşturmaz.
Bulduğumuz sıfat tamlamaları "her sabah" ve "aynı kahvaltı" şeklindedir.
Şimdi seçenekleri kontrol edelim:
- A) her sabah - aynı kahvaltı: Bizim bulduğumuz sıfat tamlamalarıyla birebir uyuşmaktadır.
- B) her sabah - kahvaltıyı yapıyordu: "kahvaltıyı yapıyordu" bir fiil grubudur, sıfat tamlaması değildir.
- C) sabah aynı - kahvaltıyı yapıyordu: "sabah aynı" doğru bir sıfat tamlaması değildir (sıfat isimden önce gelir) ve "kahvaltıyı yapıyordu" fiil grubudur.
- D) her - aynı kahvaltı: "her" tek başına bir sıfat tamlaması değildir, tamlama için isme ihtiyacı vardır. "aynı kahvaltı" doğru olsa da "her" eksiktir.
Bu durumda doğru seçenek, her iki sıfat tamlamasını da eksiksiz ve doğru bir şekilde veren A seçeneğidir.
Cevap A seçeneğidir.
