2. "Yeni aldığım kitabı dün akşam bitirdim." cümlesindeki altı çizili söz grubunun cümleye kattığı anlam aşağıdakilerin hangisinde vardır?
A) Bu konuyu daha önce hiç çalışmamıştım.Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, verilen cümlenin altı çizili bölümünün cümleye kattığı anlamı bulmamız ve bu anlama sahip seçeneği işaretlememiz isteniyor. Haydi adım adım inceleyelim:
"Yeni aldığım kitabı dün akşam bitirdim." cümlesinde altı çizili söz grubu "dün akşam"dır. "Dün akşam" ifadesi, kitabın ne zaman bitirildiğini, yani eylemin gerçekleştiği zamanı belirtir. Bu bir zaman zarfıdır ve cümleye 'zaman' anlamı katmaktadır. Eylemin belirli bir zamanda yapıldığını gösterir.
Buradaki "daha önce hiç" ifadesi, eylemin geçmişte hiçbir zaman yapılmadığını, yani bir zaman dilimi boyunca eylemin gerçekleşmediğini belirtir. Bu da bir zaman anlamı katar ancak "dün akşam" gibi belirli bir anı değil, bir süreci veya yokluğu ifade eder.
Buradaki "yarın sabah erkenden" ifadesi, yola çıkma eyleminin ne zaman gerçekleşeceğini, yani eylemin yapılacağı belirli bir zamanı belirtir. Tıpkı "dün akşam" gibi, bu da eylemin gerçekleşeceği spesifik bir zaman dilimini (yarın sabahın erken saatleri) ifade eder. "Dün akşam" geçmişteki belirli bir zamanı, "yarın sabah erkenden" ise gelecekteki belirli bir zamanı işaret eder. İkisi de eylemin 'ne zaman' yapıldığı/yapılacağı bilgisini verir.
Buradaki "geçen hafta" ifadesi, sinemaya gitme eyleminin ne zaman gerçekleştiğini, yani eylemin yapıldığı zaman dilimini belirtir. Bu da bir zaman anlamı katar ancak "dün akşam" gibi günün belirli bir bölümünü değil, daha geniş bir zaman dilimini (bir haftayı) ifade eder.
Buradaki "her pazar" ifadesi, kahvaltı yapma eyleminin ne zaman yapıldığını değil, ne sıklıkla yapıldığını, yani bir alışkanlığı veya düzenliliği belirtir. Bu da zamanla ilgili bir ifade olsa da, "dün akşam" gibi tekil bir eylemin gerçekleştiği belirli bir anı değil, tekrarlayan bir durumu ifade eder.
"Dün akşam" ifadesi, eylemin gerçekleştiği belirli bir zamanı (dün gününün akşam bölümünü) belirtir. Seçeneklere baktığımızda, "yarın sabah erkenden" ifadesi de eylemin gerçekleşeceği belirli bir zamanı (yarın gününün sabahın erken bölümünü) belirtmektedir. Her iki ifade de eylemin 'ne zaman' yapıldığı/yapılacağı sorusuna net ve spesifik bir cevap verir. Bu nedenle, "dün akşam" söz grubunun cümleye kattığı anlama en yakın anlam B seçeneğinde bulunmaktadır.
Cevap B seçeneğidir.