Bir aile büyüğünün vefatı üzerine, lise öğrencisi Elif'in hem ailesine destek olmak için ev işlerine daha fazla yardım etmesi hem de derslerinden geri kalmamak için çaba göstermesi aşağıdakilerden hangisini gösterir?
A) Rollerin çatışmasını
B) Sorumlulukların azalmasını
C) Bireysel hakların önceliğini
D) Sosyal statünün değişmesini
Sevgili öğrenciler,
Bu soru, sosyal bilimlerde sıkça karşılaştığımız bir kavramı anlamamızı istiyor. Elif'in yaşadığı durumu adım adım inceleyerek doğru cevabı bulalım:
- Elif'in Rolleri: Elif bir lise öğrencisi. Bu onun temel rollerinden biridir ve ders çalışmak, okula gitmek, başarılı olmak gibi sorumlulukları vardır. Aynı zamanda bir aile üyesi/kız evlattır. Aile büyüğünün vefatı üzerine, ailesine destek olmak ve ev işlerine yardım etmek gibi yeni veya artan sorumluluklar üstlenmiştir.
- Rol Nedir?: Toplumda veya belirli bir grupta bireylerden beklenen davranışlar bütününe rol denir. Her bireyin birden fazla rolü olabilir (örneğin, öğrenci, evlat, arkadaş, sporcu vb.).
- Rollerin Çatışması Nedir?: Bir bireyin aynı anda üstlendiği iki veya daha fazla rolün gerektirdiği beklentilerin, davranışların veya sorumlulukların birbiriyle çelişmesi, bağdaşmaması veya aynı anda yerine getirilmesinin zorlaşması durumuna rollerin çatışması denir. Elif'in durumunda, hem öğrenci rolünün gerektirdiği ders çalışma zamanı ve enerjisi hem de aile üyesi rolünün gerektirdiği ev işlerine yardım etme zamanı ve enerjisi birbiriyle yarışmaktadır. Elif, her iki rolün de gerekliliklerini yerine getirmeye çalışırken zorlanmaktadır.
- Neden Diğer Seçenekler Değil?:
- B) Sorumlulukların azalması: Tam tersine, Elif'in sorumlulukları artmıştır. Hem öğrenci sorumlulukları devam etmekte hem de ailevi sorumluluklar eklenmektedir.
- C) Bireysel hakların önceliğini: Soru, Elif'in haklarından ziyade, farklı sorumlulukları yerine getirme çabasındaki zorluğu ve bu sorumlulukların birbiriyle çelişmesini vurgulamaktadır.
- D) Sosyal statünün değişmesini: Elif'in sosyal statüsü (lise öğrencisi, aile üyesi) temel olarak değişmemiştir. Değişen şey, mevcut rollerinin getirdiği beklentilerin ve sorumlulukların yoğunluğu ve birbiriyle çakışmasıdır.
Elif'in hem derslerine odaklanma hem de ailesine destek olma çabası, iki farklı rolün beklentilerinin aynı anda yerine getirilmesindeki zorluğu, yani rollerin çatışmasını açıkça göstermektedir.
Cevap A seçeneğidir.
