6. Sınıf Eşeyli ve Eşeysiz Üreme
Eşeysiz Üreme 🌸
Eşeysiz üreme, tek bir ata canlıdan yeni bireylerin oluşmasıdır. Temelinde mitoz bölünme yatar. Çeşitlilik azdır, oluşan yavrular ata canlıya benzer. Hızlı yayılma avantajı sağlar.
- Bölünerek Üreme: Bakterilerde, amipte ve öglena gibi tek hücreli canlılarda görülür. 🦠
- Tomurcuklanarak Üreme: Hidra ve bira mayasında görülür. Ana canlı üzerinde küçük bir çıkıntı (tomurcuk) oluşur ve bu tomurcuk gelişerek yeni bir birey oluşturur. 🌱
- Rejenerasyon (Yenilenme) ile Üreme: Deniz yıldızı gibi bazı canlılarda kopan parçalardan yeni bireyler oluşur. 🌟
- Vejetatif Üreme: Bitkilerde görülen bir eşeysiz üreme şeklidir. Sürgün, kök veya yaprak gibi kısımlardan yeni bitkiler oluşur. 🌿 Örneğin, patatesin yumruları veya çileğin sürgünleri ile üremesi.
Eşeyli Üreme 🐣
Eşeyli üreme, dişi ve erkek olmak üzere iki ata canlıdan yeni bireylerin oluşmasıdır. Mayoz bölünme ve döllenme olayları görülür. Çeşitlilik fazladır, oluşan yavrular ata canlılardan farklı özellikler taşıyabilir. Adaptasyon yeteneği yüksektir.
- Mayoz Bölünme: Üreme hücrelerinin (sperm ve yumurta) oluşmasını sağlar. Kromozom sayısı yarıya iner. $2n \rightarrow n$
- Döllenme: Sperm ve yumurta hücrelerinin birleşmesiyle zigot oluşur. Kromozom sayısı tekrar iki katına çıkar. $n + n \rightarrow 2n$
- Bitkilerde Eşeyli Üreme: Çiçekli bitkilerde polenlerin dişi organa taşınması (tozlaşma) ve ardından döllenme gerçekleşir. 🌺
- Hayvanlarda Eşeyli Üreme: İç döllenme (memelilerde olduğu gibi) veya dış döllenme (balıklarda olduğu gibi) şeklinde olabilir. 🐟
Eşeyli ve Eşeysiz Üreme Arasındaki Farklar 🤔
- Eşeysiz üreme tek ata canlı ile gerçekleşirken, eşeyli üreme iki ata canlı ile gerçekleşir.
- Eşeysiz üremede çeşitlilik azken, eşeyli üremede çeşitlilik fazladır.
- Eşeysiz üreme hızlı yayılma sağlarken, eşeyli üreme adaptasyon yeteneğini artırır.
