Soru:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir "koşul" (şart) anlamı vardır?
- A) Hava güzel olunca dışarı çıkmak istiyor.
- B) Sınavı kazanmak için çok çalıştı.
- C) Kitabı bitirir bitirmez sana vereceğim.
- D) Müzik dinleyerek ders çalışıyor.
Çözüm:
💡 Bir cümlede koşul anlamı, bir durumun gerçekleşmesinin başka bir duruma bağlı olduğunu ifade eder. Genellikle "-sa/-se, -ince, -dikçe" gibi ekler veya "eğer, şayet" gibi sözcüklerle sağlanır.
- ➡️ A seçeneği: "Hava güzel olunca..." ifadesi, "dışarı çıkmak" eyleminin gerçleşmesi için "hava güzel olma" şartına bağlandığını gösterir. Burada bir koşul anlamı vardır.
- ➡️ B seçeneği: "...için çok çalıştı" ifadesi amaç-sonuç anlamı taşır.
- ➡️ C seçeneği: "...bitirir bitirmez" ifadesi zaman anlamı (hemen sonra) taşır.
- ➡️ D seçeneği: "...dinleyerek" ifadesi araç/birlikte anlamı taşır.
✅ Sonuç olarak, koşul anlamı A seçeneğinde vardır.