Soru:
Aşağıdaki ifadelerden hangisi Tyndall etkisi ile doğrudan ilişkili değildir?
A) Sis farlarının sarı ışık yayması
B) Gökyüzünün mavi görünmesi
C) Şekerin suda görünmez olması
D) Projektör ışığının havadaki duman içinde görünür olması
E) Fırından çıkan ekmeğin kabarması
Çözüm:
💡 Her seçeneği Tyndall etkisi tanımına göre inceleyelim. Tyndall etkisi, ışığın kolloidal boyuttaki parçacıklar tarafından saçılmasıdır.
- ➡️ A) Sis farlarının sarı ışık yayması: Sis içindeki su damlacıkları (kolloidal boyut) ışığı saçar. Mavi ışık daha çok saçıldığı için, sarı/kırmızı ışık daha az saçılır ve daha uzun mesafe gider. Bu nedenle sis farları sarı ışık kullanır. İlişkili.
- ➡️ B) Gökyüzünün mavi görünmesi: Bu olay, ışığın atmosferdeki gaz molekülleri ve küçük parçacıklar tarafından Rayleigh saçılımına uğramasıdır. Rayleigh saçılımı, Tyndall etkisinin gözlemlendiği bir saçılma türüdür. İlişkili.
- ➡️ C) Şekerin suda görünmez olması: Şeker suda gerçek bir çözelti oluşturur. Parçacıklar çok küçük olduğu için ışık saçılmaz ve Tyndall etkisi gözlenmez. Bu durum, Tyndall etkisinin olmadığı bir örnektir. Doğrudan ilişkili değil.
- ➡️ D) Projektör ışığının havadaki duman içinde görünür olması: Duman, havada asılı katı parçacıklardan oluşan bir kolloidal sistemdir. Işık bu parçacıklardan saçılır ve ışık hüzmesi görünür hale gelir. Bu, Tyndall etkisinin klasik bir örneğidir. İlişkili.
- ➡️ E) Fırından çıkan ekmeğin kabarması: Bu olay, mayaların ürettiği karbondioksit gazının hamur içinde ısı etkisiyle genleşmesi ve hamurun kabarması ile ilgilidir. Işık saçılması ile doğrudan bir ilişkisi yoktur. Doğrudan ilişkili değil.
✅ Soru, "doğrudan ilişkili olmayan" ifadeyi sorduğu için, hem C hem de E seçenekleri ilişkisizdir. Ancak genellikle bu tarz sorularda en net ve fiziksel olarak en uzak olan cevap beklenir. C seçeneği (Şekerin suda görünmez olması) Tyndall etkisinin kesinlikle olmadığı bir durumu tanımladığı için en doğru yanıttır. E seçeneği ise bir kimyasal süreçtir.
