Soru:
Yatay bir zemin üzerinde duran bir dolaba, bir kişi yatay olarak 50 N'luk bir kuvvet uyguluyor ancak dolap hareket etmiyor. Dolabın durumu, dengelenmiş kuvvetlere bir örnek midir? Nedenini açıklayınız.
Çözüm:
💡 Evet, bu durum da dengelenmiş kuvvetlere bir örnektir. Hareket etmemesi, net kuvvetin sıfır olduğunu gösterir.
- ➡️ Adım 1 - Yatay Kuvvetler: Kişi dolaba 50 N sağa doğru kuvvet uygular (\(F_{uygulanan} = 50 N\)). Dolap hareket etmediğine göre, zeminin uyguladığı sürtünme kuvveti de tam olarak 50 N'dur ve sola doğrudur (\(F_{sürtünme} = 50 N\)).
- ➡️ Adım 2 - Düşey Kuvvetler: Dolabın ağırlığı (aşağı) ile zeminin tepki kuvveti (yukarı) birbirini dengeler.
- ➡️ Adım 3 - Net Kuvvet Hesapla:
- Yatayda: \(F_{net,yatay} = 50 N (sağ) - 50 N (sol) = 0 N\)
- Düşeyde: \(F_{net,düşey} = 0 N\) (ağırlık ve tepki kuvveti eşit)
✅ Sonuç: Hem yatay hem de düşey doğrultuda net kuvvet sıfırdır. Bu nedenle dolap, dengelenmiş kuvvetlerin etkisinde durmaktadır.