Soru: Heraklitos'un "Aynı nehre iki kez giremezsiniz" sözü, oluşçuluk felsefesinde hangi temel ilkeyi örneklendirir? Bu ilkenin Whitehead'ın süreç felsefesindeki karşılığını açıklayınız.
Çözüm:
- Heraklitos'un bu sözü, evrenin sürekli bir değişim ve akış halinde olduğu ilkesini (panta rhei - her şey akar) vurgular. Nehir sürekli değiştiği için, aynı fiziksel koşullar asla tekrarlanmaz.
- Whitehead'ın süreç felsefesinde bu, "gerçekliğin temel birimlerinin süreçler veya olaylar olduğu" ilkesine karşılık gelir. Whitehead'a göre varlıklar statik değil, dinamik süreçlerdir ve her an yeni ilişkilerle yeniden oluşur.
- Örneğin, bir nehir sadece su kütlesi değil, sürekli değişen ekolojik, kimyasal ve fiziksel süreçler bütünüdür.