Soru: Osmanlı Devleti'nin kısa sürede büyümesinde etkili olan faktörlerden hangisi diğerlerine göre daha az etkilidir?
A) Merkeziyetçi yönetim anlayışı
B) Gaza ve cihat anlayışı
C) Coğrafi konum avantajı
D) Balkanlardaki siyasi boşluk
E) Avrupa'daki mezhep savaşları
Çözüm: Avrupa'daki mezhep savaşları Osmanlı Devleti'nin büyümesini kolaylaştıran faktörlerden biridir ancak diğer seçeneklere göre daha az etkilidir. Çünkü diğer faktörler Osmanlı'nın doğrudan kendi iç dinamikleri ve stratejileriyle ilgilidir. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.