Soru: Osmanlı Devleti'nin kısa sürede büyümesinde etkili olan faktörlerden hangisi diğerlerine göre daha az etkilidir?
A) Merkeziyetçi yönetim anlayışı
B) Gaza ve cihat anlayışı
C) Balkanlardaki siyasi boşluk
D) Güçlü bir donanmaya sahip olunması
Çözüm: Osmanlı Devleti'nin büyümesinde merkeziyetçi yönetim, gaza ve cihat anlayışı, Balkanlardaki siyasi boşluk önemli rol oynamıştır. Ancak, ilk dönemlerde güçlü bir donanmaya sahip olunması diğer faktörler kadar etkili değildir. Donanma, özellikle deniz aşırı fetihler ve deniz ticareti için daha sonraki dönemlerde önem kazanmıştır. Bu nedenle cevap D şıkkıdır.
