🚀 Online Kendi Sınavını Oluştur ve Çöz!

11. sınıf edebiyat 2. dönem 2. yazılı 3. senaryo meb Çözümlü Sorular

Örnek 01 / 36
Soru:
"Ahmet, pencereden dışarıyı seyrediyordu. Yağmur ince ince çiseliyordu camlara. Şehrin gürültüsü, bu puslu havada bile bir uğultu gibi yükseliyordu. Sanki bütün dünya, kendisi gibi bir ağırlığın altında eziliyordu. İçinde biriken hüzün, her damla gibi camdan aşağı süzülüyor, göz pınarlarında birikiyordu. Bu ev, bu oda, bu hayat... Hepsi birer kafes gibiydi şimdi ona. Bir zamanlar özgürce koştuğu sokaklar, şimdi sadece geçmişin silik anılarıydı. Gelecek ise, o puslu havanın ardındaki görünmez bir sis gibiydi."

Yukarıdaki parçada Ahmet'in ruh hali ve bu ruh halini okuyucuya aktarmak için kullanılan temel anlatım tekniği aşağıdakilerden hangisidir?
A) Umutsuzluk; İç çözümleme
B) Neşe; Gözlemci anlatıcı
C) Pişmanlık; Diyalog
D) Heyecan; Bilinç akışı
E) Kararlılık; Betimleme
Doğru Cevap: A

✍️ Çözüm:

Metni yorumlama becerisi, bir edebi parçadaki ana duyguyu, karakterin ruh halini ve yazarın bu durumu okuyucuya nasıl aktardığını anlamayı gerektirir.


Adım 1: Ahmet'in ruh halini belirleme.
Parçada Ahmet'in içinde bulunduğu duruma dair birçok ipucu bulunmaktadır. "Yağmur ince ince çiseliyordu", "şehrin gürültüsü bir uğultu gibi yükseliyordu", "bütün dünya, kendisi gibi bir ağırlığın altında eziliyordu", "içinde biriken hüzün", "göz pınarlarında birikiyordu", "bu hayat... Hepsi birer kafes gibiydi şimdi ona", "geçmişin silik anıları", "gelecek ise, o puslu havanın ardındaki görünmez bir sis gibiydi" ifadeleri, Ahmet'in yoğun bir karamsarlık, çaresizlik ve geleceğe dair umutsuzluk içinde olduğunu açıkça göstermektedir. Bu ifadelerin tümü, Ahmet'in umutsuzluk duygusuyla boğuştuğunu ortaya koyar.


Adım 2: Kullanılan temel anlatım tekniğini belirleme.
Metinde anlatıcı, Ahmet'in duygu ve düşüncelerine doğrudan nüfuz ederek onun iç dünyasını okuyucuya aktarmaktadır. Ahmet'in "Sanki bütün dünya, kendisi gibi bir ağırlığın altında eziliyordu." veya "Bu ev, bu oda, bu hayat... Hepsi birer kafes gibiydi şimdi ona." gibi düşünceleri, onun zihninden geçenleri, hissettiklerini ve iç çatışmalarını doğrudan vermektedir. Bu durum, edebi eserlerde karakterin iç dünyasının, duygu ve düşüncelerinin ayrıntılı bir şekilde anlatıcı tarafından aktarılması anlamına gelen iç çözümleme tekniğinin kullanıldığını gösterir. Bilinç akışı tekniğinde ise düşünceler daha düzensiz, çağrışımsal ve noktalama işaretlerine daha az dikkat edilerek verilirken, burada anlatıcı karakterin zihnini düzenli bir şekilde yorumlayarak sunmaktadır. Gözlemci anlatıcı sadece dışarıdan gözlemler, diyalog karakterler arası konuşmadır, betimleme ise varlıkların dış görünüşünü anlatır. Bu nedenle en uygun seçenek iç çözümlemedir.


Adım 3: Doğru şıkkı belirleme.
Ahmet'in ruh hali "umutsuzluk", kullanılan temel anlatım tekniği ise "iç çözümleme" olduğundan, doğru cevap A şıkkıdır.