🚀 Online Kendi Sınavını Oluştur ve Çöz!

12. sınıf matematik 2. dönem 1. yazılı 2. senaryo Çözümlü Sorular

Örnek 01 / 26
Soru:
Gerçel sayılar kümesi üzerinde tanımlı bir $f$ fonksiyonu, $f(x) = \begin{cases} (m-1)x+4, & x < 3 \\ 2x+1, & x \ge 3 \end{cases}$ biçiminde tanımlanıyor. $f$ fonksiyonu $x=3$ noktasında sürekli olduğuna göre, $m$ değeri kaçtır?
A) $1$
B) $2$
C) $3$
D) $4$
E) $5$
Doğru Cevap: B

✍️ Çözüm:

Bir fonksiyonun bir $x_0$ noktasında sürekli olabilmesi için üç temel koşulun sağlanması gerekir:

  1. Fonksiyonun $x_0$ noktasında tanımlı olması gerekir. Yani $f(x_0)$ değeri mevcut olmalıdır.
  2. Fonksiyonun $x_0$ noktasında limitinin var olması gerekir. Yani $\lim_{x \to x_0^-} f(x) = \lim_{x \to x_0^+} f(x)$ olmalıdır.
  3. Fonksiyonun $x_0$ noktasındaki limit değeri, fonksiyonun o noktadaki değerine eşit olması gerekir. Yani $\lim_{x \to x_0} f(x) = f(x_0)$ olmalıdır.

Verilen $f(x)$ fonksiyonunun $x=3$ noktasında sürekli olduğu belirtilmiştir. Bu durumda yukarıdaki koşulları $x_0=3$ için inceleyelim:


1. $f(3)$ değeri tanımlıdır:
$f(x)$ fonksiyonunun tanımında $x \ge 3$ olduğu durumda $f(x) = 2x+1$ kuralı geçerlidir. Dolayısıyla $f(3)$ değeri,

$f(3) = 2 \cdot 3 + 1 = 6 + 1 = 7$

olarak bulunur. Fonksiyon $x=3$ noktasında tanımlıdır.


2. $\lim_{x \to 3} f(x)$ limiti vardır:
Limitin var olması için $x=3$ noktasındaki sol limitin sağ limite eşit olması gerekir.

Sol limit ($x \to 3^-$): $x < 3$ olduğu durumda $f(x) = (m-1)x+4$ kuralı geçerlidir.

$\lim_{x \to 3^-} f(x) = \lim_{x \to 3^-} ((m-1)x+4)$

$x$ yerine $3$ yazarsak:

$(m-1) \cdot 3 + 4 = 3m - 3 + 4 = 3m+1$

Sağ limit ($x \to 3^+$): $x > 3$ olduğu durumda $f(x) = 2x+1$ kuralı geçerlidir.

$\lim_{x \to 3^+} f(x) = \lim_{x \to 3^+} (2x+1)$

$x$ yerine $3$ yazarsak:

$2 \cdot 3 + 1 = 6 + 1 = 7$

Limitin var olması için sol limitin sağ limite eşit olması gerektiğinden,

$3m+1 = 7$
$3m = 7-1$
$3m = 6$
$m = \frac{6}{3}$
$m = 2$

3. $\lim_{x \to 3} f(x) = f(3)$ koşulu:
$m=2$ değeri bulunduğunda sol limit $3(2)+1 = 7$ olur. Sağ limit de $7$ idi, dolayısıyla $\lim_{x \to 3} f(x) = 7$ olur. Ayrıca $f(3)$ değeri de $7$ olarak bulunmuştu. Böylece $7 = 7$ koşulu sağlanmış olur.

Bu üç koşulun sağlanması için $m$ değeri $2$ olmalıdır.