Soru:
Saatlerdir pencereden dışarıyı seyrediyordu. Yağmur, camı aralıksız dövüyor, her damla sanki içindeki kasveti daha da derinleştiriyordu. "Neden böyle oldu her şey?" diye düşündü. "O treni kaçırmasaydım, o sözleri söylemeseydim... Belki de şimdi bambaşka bir yerde olacaktım. Ama hayır, kader bu. İnsan kendi seçimlerinin kurbanı olurmuş." Yutkundu. Boğazında düğümlenen acı, geçmişin hayaletlerini bir kez daha canlandırdı. O kırık sandalye, babasının son bakışı, annesinin fısıltısı... Hepsi bir film şeridi gibi geçiyordu zihninden. Bu ağırlıkla nasıl yaşayacaktı?
Yukarıdaki metinde ağırlıklı olarak kullanılan anlatım tekniği ve bu tekniğin temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
A) İç çözümleme; kahramanın ruhsal durumunu, düşüncelerini ve iç çatışmalarını okura doğrudan aktarmak.
B) Betimleme; olayın geçtiği mekanı ve zamanı ayrıntılı bir şekilde gözler önüne sermek.
C) Diyalog; karakterler arasındaki etkileşimi ve çatışmaları diyaloglar aracılığıyla ortaya koymak.
D) Geriye dönüş; geçmişte yaşanan olayları şimdiki zamana taşıyarak olay örgüsüne derinlik katmak.
E) Özetleme; uzun bir zaman diliminde meydana gelen olayları kısa ve öz bir biçimde sunmak.
Doğru Cevap: A
✍️ Çözüm:Metni dikkatlice incelediğimizde, anlatıcının kahramanın zihninin içine girerek onun düşüncelerini, duygularını, pişmanlıklarını ve iç hesaplaşmalarını doğrudan aktardığını görmekteyiz. Kahraman, "Neden böyle oldu her şey?", "O treni kaçırmasaydım...", "İnsan kendi seçimlerinin kurbanı olurmuş." gibi ifadelerle kendi kendine konuşmakta, geçmişiyle yüzleşmektedir. Bu durum, edebi eserlerde karakterlerin iç dünyalarını, ruhsal hallerini, bilinçaltı süreçlerini okura aracısız bir şekilde sunmak için kullanılan iç çözümleme tekniğinin belirgin bir özelliğidir.
Seçenekleri değerlendirelim:
- A) İç çözümleme; kahramanın ruhsal durumunu, düşüncelerini ve iç çatışmalarını okura doğrudan aktarmak. Metinde kahramanın iç konuşmaları, düşünceleri ve hissettikleri (kasvet, acı, pişmanlık) detaylı bir şekilde verilmiştir. Bu tanım ve işlev, metindeki anlatım tekniğiyle tamamen örtüşmektedir.
- B) Betimleme; olayın geçtiği mekanı ve zamanı ayrıntılı bir şekilde gözler önüne sermek. Metinde yağmurun camı dövmesi gibi betimleyici unsurlar olsa da, metnin ana odak noktası dış dünya değil, kahramanın iç dünyasıdır. Dolayısıyla betimleme ağırlıklı teknik değildir.
- C) Diyalog; karakterler arasındaki etkileşimi ve çatışmaları diyaloglar aracılığıyla ortaya koymak. Metinde kahramanın kendi kendine yaptığı iç konuşmalar dışında, başka karakterlerle arasında geçen bir diyalog bulunmamaktadır.
- D) Geriye dönüş; geçmişte yaşanan olayları şimdiki zamana taşıyarak olay örgüsüne derinlik katmak. Kahramanın geçmişe dair anıları (kırık sandalye, babasının son bakışı) kısaca anılsa da, bu anılar bir geriye dönüş tekniği olarak olay örgüsünü derinleştirmekten ziyade, kahramanın iç çözümlemesini destekleyen unsurlar olarak kullanılmıştır. Ağırlıklı teknik geriye dönüş değildir.
- E) Özetleme; uzun bir zaman diliminde meydana gelen olayları kısa ve öz bir biçimde sunmak. Metinde herhangi bir olayın veya zaman diliminin özeti yapılmamıştır; aksine, anlık bir ruh hali ve düşünce akışı detaylandırılmıştır.
Bu nedenlerle, metinde ağırlıklı olarak kullanılan teknik iç çözümlemedir ve işlevi kahramanın ruhsal durumunu, düşüncelerini ve iç çatışmalarını okura doğrudan aktarmaktır.
